Bamboe

Bamboe en braakliggend industrieterrein

Jan-Govert van Gilst is gespecialiseerd in uitvoering van advies en projecten op kantoor, op de weg en op het water met een accent op duurzaamheid.

Profiel

1. Hoe zijn braakliggende industrieterreinen ontstaan?

In grote steden en langs rivieren zijn sinds de industriële revolutie grote stukken land gebruikt door fabrieken en scheepswerven of voor de winning van olie en gas. In de afgelopen jaren zijn veel activiteiten gestopt of verplaatst. Dat komt door groei van steden, maar ook door globalisering, waarbij producten goedkoper in lageloonlanden kunnen worden gemaakt. Nu liggen de stukken land waar industriële activiteiten plaats vonden vaak braak.

 

2. Waarom blijven deze industrieterreinen onbenut?

Het is meestal niet rendabel braakliggende industrieterreinen geschikt te maken voor een andere bestemming zoals wonen of groen. Redenen zijn bijvoorbeeld vervuiling van de ondergrond, de aanwezigheid van grote hoeveelheden heipalen of moeilijkheden bij het aanleggen van voorzieningen. Bij grote fabrieken of raffinaderijen geldt soms een veiligheidszone waar niet gebouwd mag worden. Deze stukken land worden daarom ook wel wasteland of brownfields genoemd.

3. Waarom zijn braakliggende industrieterreinen een probleem?

Grote steden vinden herbestemmen van wasteland juridisch en planeconomischlastig en ze worstelen met het terugdringen van CO2-uitstoot en met nadelige gezondheidseffecten voor inwoners door te veel fijnstof. Braakliggende terreinen zijn geen visitekaartje, ze nodigen uit tot het dumpen van afval en het is slecht voor de sociale veiligheid. En dat kost veel geld.

4. Wat gebeurt er nu met braakliggend industrieterrein?

Als het terrein in een stedelijke omgeving ligt, wordt het meestal met gras ingezaaid. Het terrein wordt dan onderhouden en afhankelijk van locatie, mogelijke gezondheidseffecten of veiligheidseisen wordt er een hek omheen geplaatst. Ligt het terrein in onbebouwd gebied, dan gebeurt er meestal niets.

5. Waarom zouden we bamboe moeten planten op een braakliggend industrieterrein? Groeit bamboe überhaupt in Nederland?

Bamboe groeit prima in Nederland. Er staan op meerdere locaties proefbossen ter grootte van ongeveer een hectare bij Nederlandse kwekers. De bamboe kan in een kas worden opgekweekt in containers voordat het wordt geplant. De planten zijn vorstbestendig en gaan zeer efficiënt om met de opname van water. Er kan eventueel industrieel (warm) restwater worden gebruikt voor het watermanagement. Het is er nooit eerder van gekomen bamboe te planten, omdat de opbrengsten van andere gewassen hoger waren. Dat begint nu te veranderen door de vele toepassingsmogelijkheden van bamboe.

 

6. Wat zijn de eigenschappen van bamboe?

Bamboe is een verbazingwekkend snel groeiend gras. In Azië zijn voorbeelden van soorten die zo’n veertig meter hoog worden. Sommige bamboes groeien met een enorm tempo van wel een meter per dag. Bamboe is niet duur en na de oogst groeit het gewoon weer verder zonder het opnieuw te hoeven planten. De wortels groeien niet diep, zodat ze geen schade toebrengen aan kabels en leidingen en kunnen later weer worden afgegraven. Door de grote buigbaarheid en dichtheid van het bos is ook harde wind geen probleem.

7. Wat zijn de opbrengsten van bamboe per hectare?

Per hectare zijn tussen de 100 en 200 planten nodig, afhankelijk van de soort. Na vijf jaar is de bamboe zo’n zes meter hoog en vormt het een dicht bos. De planten voorkomen erosie of wegwaaien van (zand)grond en net als bij riet heeft het bodemreinigende eigenschappen. De opname van CO2 is zo'n 2,5 keer hoger dan bij bomen.

Wereldwijd worden oogsten behaald van 75 tot 200 ton per jaar per hectare. In Nederland is het realistisch een opbrengst van 100 ton droge stof te verwachten na vijf jaar. Dat is twee keer zo veel als bij loofbomen. Elk jaar extra groei betekent tien ton extra opbrengst tot aan de top die op ongeveer veertien jaar ligt. Bij gebruik als brandstof voor bijvoorbeeld een energiecentrale is de verbranding 15% beter dan bij hout.

 

8. Zijn er andere voordelen om bamboe te planten?

Bamboe heeft naast economische voordelen sociale opbrengsten zoals het reinigen van water en ondergrond, waterberging en het voorkomen van gronderosie. Het bos ziet er mooi uit en is zomer en winter groen. Afhankelijk van de locatie kan een bamboebos ook een recreatieve en educatieve functie hebben.

9. Biedt bamboe toegevoegde waarde voor de ‘biobased economy’?

Er wordt verwacht dat de industrie steeds meer biomassa gaat verwerken. Men is daarom volop op zoek naar nieuwe grondstoffen voor een ‘biobased economy’. Nu planten betekent straks als eerste beschikken over biomassa uit bamboe.

Voor de industrie heeft bamboe waarde om kennis op te doen over bamboe als grondstof voor nieuwe producten of nieuwe processen. Voorbeelden zijn de productie van pulp voor papier, vezels voor kleding, olie door pyrolyse en pellets voor brandstof door torrefactie.

Zoek in kennisbank

Aanmelden nieuwsbrief

Themasponsors Bouwmaterialen