-
1. Wat is Cradle to Cradle design?
-
Cradle to Cradle (C2C) design is een positieve designfilosofie voor het ontwerpen van goede, doeltreffende producten met toekomst. Om gebruik te kunnen blijven maken van de grondstoffen die beschikbaar zijn op de aarde moeten we producten en de systemen eromheen slimmer gaan ontwerpen. Hierbij is het principe ‘Afval=Voedsel’ van toepassing: in C2C kringlopen worden producten nooit ‘afgedankt’ in traditionele zin, maar vormen zij hoogwaardige grondstoffen voor nieuwe materialen en producten. Het gebruik van hernieuwbare energie is ook één van de basisprincipes van C2C, evenals het nastreven naar diversiteit: biodiversiteit, culturele diversiteit en conceptuele diversiteit.
C2C gaat dus veel verder dan milieugericht ontwerpen. Het biedt een holistische kijk op het ontwerpen van producten en diensten van hoge kwaliteit en bevordert daarnaast de samenwerking tussen verschillende partijen. Doordat het een nieuwe manier van denken vergt, levert het innovatieve, hoogwaardige en inspirerende ideeën op. Hier kunnen zowel bedrijven als consumenten van profiteren.
-
2. Wat houdt het ‘Afval=Voedsel’ principe in?
-
C2C onderscheidt een biologische kringloop en een technische kringloop. Niet hernieuwbare materialen zoals metalen en oliegebaseerde kunststoffen horen per definitie bij de technische kringloop. Na de beoogde gebruiksperiode worden producten ingezameld en de materialen gescheiden en gerecycled. Deze kunnen met behoud van dezelfde kwaliteit in nieuwe producten worden opgenomen.
Bij de biologische kringloop horen materialen die van een hernieuwbare bron afkomstig zijn, zoals hout en bioafbreekbare kunststoffen. Deze materialen fungeren na de gebruiksperiode als voedingsstoffen voor de nieuwe producten. Óf ze kunnen – in sommige gevallen - in een technische kringloop gerecycled worden. Door producten en systemen te ontwerpen voor deze kringlopen wordt het mogelijk om materiaalstromen te beheren en wordt voorkomen dat we waardevolle grondstoffen kwijt raken.
-
3. Hoe kunnen we bepalen of een product, of een onderdeel daarvan, bij een biologische of een technische kringloop hoort?
-
Eerst moet naar het type product en de gebruikscontext gekeken worden, voordat we een keuze kunnen maken. Stel dat u een hardloopschoen gaat ontwerpen. De zool van de schoen zal verslijten door het gebruik, waardoor het onmogelijk wordt om dat materiaal in een technische kringloop te houden. Het moet daarom bij een biologische kringloop onder gebracht worden, zodat de partikels van de zool op een veilige manier terecht kunnen komen in de natuur. In de overige onderdelen van de schoen kan er ook voor bioafbreekbare materialen gekozen worden, zodat de hele schoen na de gebruiksfase (industrieel) gecomposteerd kan worden. Er kan ook gekozen worden voor materialen die bij de technische kringloop horen. Er moet dan voor gezorgd worden dat deze goed te scheiden zijn van de zool, zodat ze gerecycled kunnen worden.
-
4. Wat is dan precies het verschil tussen Cradle to Cradle en ‘conventioneel’ duurzaam ontwerpen?
-
Er kan onderscheid gemaakt worden tussen ‘eco-efficiency’ en ‘eco-effectiveness’. Veel conventionele strategieën voor duurzaam ontwerpen zijn eco-efficiënt, terwijl C2C strategieën eco-effective zijn. Eco-efficiency gaat over het minimaliseren van slechte invloed, bijvoorbeeld minder hoeveelheden gebruiken van een schaars materiaal. Eco-effectiveness daarentegen draait om het zorgen dat de invloed die er is, neutraal of zelfs positief is. Zo kunnen gebouwen energie opleveren in plaats van energie kosten en is het soms een betere keuze om meer materiaal toe te passen dan minder, om recycling mogelijk te maken. Een ander typisch voorbeeld is die van levensduur. ‘Durability’ is een vaak toegepaste eco-efficiënte strategie. Maar bij een product dat alleen lang meegaat, zonder dat het aan het einde van de gebruiksfase goed gerecycled wordt, is er alleen sprake van uitstel van het moment waarop waardevolle grondstoffen voorgoed verloren gaan. Vanuit eco-effectiveness wordt gesproken over ‘defined use periods’. Met een vooraf bepaalde levensduur wordt het gemakkelijker om als bedrijf materiaalstromen onder controle te houden en minder wenselijke materialen zo snel mogelijk uit te faseren in nieuwe productgeneraties. U maakt het ook mogelijk voor de consument om op een verantwoorde manier te blijven consumeren.
-
5. Cradle to Cradle heeft toch ook met gezondheid te maken?
-
Ja, dat klopt. De afgelopen jaren zijn er veel schikbarende berichten in de media geweest over bijvoorbeeld gebouwen die mensen ziek maken of babyproducten met hormoonverstorende stoffen. De wetgeving loopt helaas vaak achter de feiten aan. Producten en gebouwen die ons ziek maken zijn in feite slecht ontworpen. Hieruit volgt dat de keuze voor materialen en toevoegingen in producten een belangrijke onderdeel is van C2C.
EPEA is de organisatie achter chemicus Michael Braungart, een van de bedenkers van de C2C filosofie. EPEA heeft het ABC-X systeem ontwikkeld waarmee materialen kunnen worden getoetst. A-materialen zijn optimaal geschikt voor hun toepassing, terwijl C-materialen niet voldoen en uitgefaseerd moeten worden. Er wordt gekeken naar de gebruikscontext. Een materiaal dat in één situatie een goede keuze is, voldoet in een andere situatie misschien niet.
-
6. Waarom is het interessant om voor ons als merk producten volgens C2C te ontwikkelen?
-
Duurzaamheid is een zeer actueel thema en er is een sterk groeiende vraag bij consumenten naar duurzame producten. Uit het laatste Duurzaamheidkompas van marktonderzoeker Marketresponse blijkt dat ruim acht op de tien Nederlanders het belangrijk tot heel belangrijk vinden dat bedrijven zich bezig houden met duurzaamheid. Eén op de drie geeft aan er een bewust consumptiegedrag op na te houden. Meer dan de helft geeft de voorkeur aan duurzame producten en merken en is bereid hier meer voor te betalen. Toch blijkt uit hetzelfde onderzoek dat de helft van de Nederlanders geen enkel duurzaam merk spontaan kan noemen. Een kans op de markt dus voor merken met duurzame ambities om in te spelen op een groeiende behoefte bij de consument.
Met een heldere lange termijn ambitie voor duurzame productontwikkeling in lijn met C2C kunt u de consument emotionele waarde bieden en het leuk maken om verantwoorde consumptiekeuzes te maken. Binnen C2C zijn alle spelers in de keten belangrijk om de continue kringlopen in stand te houden, zo ook de consument. Een oplossing hierbij kan zijn om producten als services aan te bieden. De consument koopt dan de dienst van bijvoorbeeld TV kijken en hoeft zich geen zorgen te maken over het apparaat zelf. Als bedrijf kunt u op deze manier uw materiaalstromen goed beheren en worden nieuwe, interessante businessmodellen actueel. Dit uitgangspunt biedt mogelijkheden om meer contactmomenten met de consument te creëren. Op basis hiervan kan een duurzame relatie opgebouwd worden.
-
7. Welke andere benefits zijn er voor ons als bedrijf als we aan de slag gaan met Cradle to Cradle?
-
De mogelijkheid om als merk met C2C aan te sluiten op consumentenbehoeftes en daarmee nieuwe markten te veroveren, is een belangrijke benefit. Er zijn er echter nog meer:
1. Trigger tot innovatie
C2C stimuleert het bedenken van totaal nieuwe oplossingen. Daarom is de kans groot dat wanneer u op een C2C manier producten ontwikkelt, oplossingen ontstaan die onderscheidend zijn op de markt.
2. Economische voordelen
Bij veel bedrijven bestaat de angst dat duurzame oplossingen altijd duur zijn. Het is echter gebleken dat C2C juist besparing kan opleveren, omdat het gebruik van zo min mogelijk verschillende materialen wordt nagestreefd. Dit zorgt ervoor dat het productieproces en de logistiek worden vereenvoudigd. Ook levert bij C2C het recyclen van materialen een kostenvoordeel op, omdat producten zo zijn ontworpen dat de materialen hoogwaardig gerecycled kunnen worden. Dit voordeel zal alleen maar groter worden naar mate de prijzen voor ‘virgin’ materialen stijgen. Daarnaast bent u een stap voor wat milieuheffingen betreft. Uiteraard is er ook het concurrentievoordeel dat voorvloeit uit de kwalitatieve, innovatieve oplossingen, die goed aansluiten op consumentenbehoeftes.
3. Aantrekkelijk voor werknemers
Uit verschillende onderzoeken blijkt dat niet alleen consumenten, maar ook een groot deel van de werknemers, zich beter voelen bij bedrijven die serieus omgaan met duurzaamheid. Een lager ziekteverzuim, minder verloop en een aantrekkelijker positie op de arbeidsmarkt zijn hier positieve gevolgen van. Bedrijven met een ambitieuze duurzaamheidsvisie als C2C, kunnen hiervan profiteren.
-
8. Cradle to Cradle is een ingrijpende strategie. Is het niet te ambitieus om industrieën te willen veranderen?
-
Uiteraard kan een bedrijf met al zijn producten, systemen en gebouwen niet over een nacht compleet overgaan tot C2C. Dat hoeft ook niet. Wat wel belangrijk is, is om een heldere en serieuze lange termijn ambitie te hebben. Deze kan vervolgens worden vertaald in kleinere, concrete stappen. Een roadmap dus, die zowel intern kan worden gebruikt voor inzicht in het proces, als extern om uw ambities te communiceren. Door de eerste concrete stappen te maken, laat u zowel intern als extern zien u goed op weg bent.
Wat verder niet onderschat moet worden is samenwerking. C2C is in de meeste gevallen onmogelijk om alleen te realiseren. Het Nederlandse bedrijf Van Gansewinkel ziet zichzelf niet meer als afvalverwerker, maar als verwerker en leverancier van waardevolle grondstoffen. Bedrijven zoals Desso en Ahrend vormen partnerships met Van Gansewinkel om hun kringlopen van hoogwaardige materialen te realiseren. Samenwerking met toeleveranciers en recyclebedrijven is dus een minimale vereiste. Als we met z’n allen kennis en inspirerende ‘Best Practices’ met elkaar delen wordt C2C realiseren ook beter, sneller en leuker.