U bent hier:
/
planet home
/
green vision
/
de groene visie van aart van veller

Gerelateerde onderwerpen

Algemener

Green Vision

De groene visie van Aart van Veller

Aart van Veller is directeur van een adviesbureau dat organisaties adviseert en ondersteunt in klimaatneutraal ondernemen. Hij deelt zijn groene visie.

Profiel

1. Wat betekent duurzaamheid voor jou?: De aarde mooier achterlaten dan we hem gevonden hebben.
2. Wat kun je allemaal verduurzamen?: Alles! Het gaat er uiteindelijk om dat we waarde toevoegen aan de ecosystemen waar we onderdeel van zijn. Dit in plaats van ze naar de klote te helpen, zoals we nu doen. Om deze ommezwaai te realiseren hebben we nog een lange weg te gaan.
3. Hoe verhoudt duurzaamheid zich tot people, planet en profit (de 3 p’s die je zo vaak hoort als het over dit onderwerp gaat)?: Planet first, within the boundaries of human dignity. Profit follows.
4. Verandert ons klimaat door menselijk handelen?: Dat is dezelfde vraag als aan de Paus vragen of hij katholiek is. Irrelevant dus. En wel om de volgende twee redenen. Ten eerste raakt de voorraad fossiele brandstoffen op, terwijl de vraag naar energie door een toenemende wereldbevolking en welvaart toeneemt. We moeten dus zo snel mogelijk de overstap maken naar alternatieve (duurzame) energiebronnen.

Ten tweede kunnen we het ons simpelweg niet permitteren om te veronderstellen dat ons menselijk handelen geen invloed heeft op het klimaat. Dat komt omdat de risico’s van nu níet handelen, de risico’s van wel handelen significant overstijgen. Stel we handelen wel en achteraf zou blijken dat menselijk handelen geen invloed heeft op het klimaat, dan lopen we het risico van een zware economische crisis of wellicht zelfs een depressie gelijk aan die van de jaren 30.

Nu het andere scenario: we handelen niet, maar achteraf blijkt dat menselijk handelen wel degelijk invloed heeft op ons klimaat. In dat geval hangt ons niet alleen een zware economische crisis boven het hoofd, maar ook een zware ecologische crisis met alle gevolgen van dien (lees: significante afname van landbouwproductiviteit en toename van extreme weersomstandigheden). De gevolgen van een dergelijke ecologische crisis zijn door vooraanstaande wetenschappers als Nicolas Stern en Pavan Sukhdev geschat op een structureel verlies van 20% van onze economische productiviteit. Dit tegenover een investering van 1 a 2% van onze economische groei om het geheel te voorkomen. Simpele rekensom dus!
5. Waarom lijken de meningen daarover zo streng te zijn verdeeld?: Dat heeft een aantal oorzaken. De publieke opinie wordt gedomineerd door een groot misverstand dat duurzaamheid gelijk staat aan inboeten op levenskwaliteit, geluk en welzijn. Dat komt grotendeels door de duurzaamheidsbeweging daterend uit de jaren 70, waarin macrobioten, hippies en geitenwollen sokken de boodschap verkondigden dat we ons als mens schuldig moeten voelen om te leven. Dat de beste optie is om in een hutje op de hei te gaan wonen, en bruine rijst met pompoen te eten. Nu heeft ook dat zo zijn charmes, maar het is natuurlijk niet de oplossing. Duurzaam ondernemen en leven is niet minder, wel anders, en vaak zelfs beter. Het gaat er nu om dat de opiniemakers van onze samenleving die bootschap gaan verkondigen en met behulp van aansprekende voorbeelden de grote massa weten te verleiden om de stap te maken naar een duurzame samenleving.

Dat is meteen een mooi bruggetje naar de tweede oorzaak. De media heeft de overtuiging dat ze objectieve journalistiek moet bedrijven. In praktijk heeft dit tot gevolg dat de 5 procent wetenschappers die niet gelooft in de invloed van de mens op het klimaat net zoveel media aandacht krijgt als de 95% van de wetenschappers en politici die harde bewijzen aandragen over de invloed die ons menselijk handelen heeft op het klimaat.
6. Wat betekent klimaatneutraal?: Dat is heel simpel: geen negatieve invloed op het klimaat, zodoende een uitstoot van 0. Dit is te bereiken door eerst de CO2-uitstoot maximaal te reduceren en vervolgens het overige deel te compenseren.

Reductie gaat via de (vernieuwde) trias-energetica methode: stap 1 is energie (en dus ook kosten en CO2) besparen. Onze ervaring is dat quick-wins zorgen voor een reductie van minimaal 20% á 30%. Stap 2 is warmte en koude hergebruiken. Slechts weinig mensen realiseren zich dat een koelkast en airconditioning ook een verwarming is. De warmte moet immers ergens heen. Op grote schaal vertaalt dit zich in Warmte Koude Opslag (WKO). In de zomer gebruikt men het koele grondwater om gebouwen te koelen, het opgewarmde water slaat men op in de bodem totdat het in de winter wordt gebruikt om gebouwen te verwarmen. In de praktijk zijn besparingen van 40 tot 80% bereikt. Stap 3 is duurzame energie opwekken en/of inkopen via het net. Hierbij kun je denken aan zonne-energie en windmolens. Voor de inkoop van duurzame energie via het net zijn er partijen die tegen concurrerende tarieven 100% groene energie leveren.

Compenseren kan op verschillende manieren. Investeren in duurzame energieprojecten en door projecten die zorgen voor het behoud van bestaande oerwouden. Deze projecten zorgen voor een vermindering van dezelfde hoeveelheid CO2 elders. Op deze manier kan je een bedrijf, een dienst of product, klimaatneutraal maken.
7. Waarom is terugdringen van CO2-uitstoot zo belangrijk?: Omdat we het onszelf (en miljoenen andere diersoorten) anders heel lastig maken. De planeet aarde heeft eerder periodes met een hoge CO2-concentratie in de atmosfeer gekend. Dit is vergelijkbaar met waar we nu naar op weg zijn. Het vervelende is echter dat de aarde er bij die hogere waardes heel anders uitziet. Weersomstandigheden zijn extremer, voedselproductiviteit is lager en de zeespiegel staat 20 meter hoger. Kortom, de leefbaarheid van de planeet wordt veel minder dan zoals we die nu kennen.

Daarbij komt dat er in 2050 niet 6 maar 9 miljard mensen op deze aardkloot zullen leven. Grote problemen zullen zich gaan voordoen. Het lijkt me daarom noodzakelijk om de CO2-uitstoot snel terug te brengen naar een niveau dat gelijk staat aan de opnamecapaciteit van de aarde van 2 ton per persoon per jaar.
8. Wie moet het goede voorbeeld geven?: De regio’s, landen, organisaties en individuen die daar de meeste middelen toe hebben. Denk hierbij aan de westerse landen, de overheden, de A-Merken en de opiniemakers. Zij zijn degene die het goede voorbeeld moeten geven en CO2-neutraal moeten gaan handelen.
9. Gaan we het redden met de aanwezige hoeveelheid groen opgewekte energie als we allemaal klimaatneutraal willen zijn?: Nee, bij lange na niet. Op dit moment is de hoeveelheid duurzaam opgewekte energie in Nederland slechts 3 procent. We staan daarmee op plaats 25 in de Europese Unie. Iets om ons diep over te schamen. Gelukkig is er genoeg duurzame energie voor iedereen. De zon geeft ons elk uur van de dag net zoveel energie als we in een jaar gebruiken. Daarnaast is 99% van de aarde warmer dan 1000 graden Celsius. De grote uitdaging is om die energie te oogsten voor gebruik. De meeste omringende landen zijn daar al beter in dan wij. Laten we de goede ideeën uit omringende landen (zoals het feed-in tarief in Duitsland) hier implementeren en vooral leren van de drempels en mislukkingen die zij hebben overwonnen.