Woning en water

Douche warmteterugwinning (WTW)

Brigitte van Egten is directeur van een bedrijf dat zich bezig houdt met inventieve toepassingen van zonne-energie en warmteterugwinsystemen.

Profiel

1. Wat wordt er bedoeld met warmteterugwinning (WTW)?

Er wordt met een WTW-systeem warmte terug gewonnen uit afvalwater; uw douchewater in dit geval. Er zijn drie soorten WTW, namelijk douchegoot WTW, douchebak WTW en een douchepijp WTW.

Alle drie de systemen verwarmen het aanstromende koude water dat naar uw tappunt en/of ketel stroomt met het wegstromende warme water van uw douche. Bij de douchepijp is de pijp zelf de warmtewisselaar, bij de douchegoot zit er onder in de goot een warmtewisselaar waar het koude water doorstoomt richting de koude kraan en waar het doucheafvalwater van ca. 38 graden langs geleid wordt. Bij de douchebak gaat het op dezelfde manier als bij de douchegoot.
 

Douchebak WTW

2. Wat zijn de verschillen tussen douchepijp, douchegoot en douchebak?

Het verschil zit hem in het rendement en de inbouw mogelijkheden, het principe is hetzelfde. De douchepijp heeft het hoogste rendement, de pijp is ca. twee meter lang en er is een groot traject vanwege deze lengte waar de warmteoverdracht kan plaatsvinden. De douchepijp moet verticaal ingebouwd worden, dat kan alleen als de doucheruimte zich minimaal een verdieping hoger bevindt.

Bij de douchegoot en de douchebak is er minder hoogte verschil. Hierdoor ligt het rendement ook wat lager. Indien de doucheruimte zich op de begane grond bevindt, kan een douchebak of douchegoot (inloopdouche) geplaatst worden.

3. Hoe werkt een douchepijp WTW?

De douchepijp is een koperen pijp met daaromheen een (kunststof) buitenmantel, die in de afvoerleiding van het douchewater wordt geplaatst. Er zijn ook douchepijpen verkrijgbaar met een aluminium binnenwerk. Het douchewater stroomt door de binnenpijp naar het riool. Tussen de buitenwand en het koperen binnenwerk stroomt er (in tegenstroom t.o.v. het afvalwater) koud water naar uw combiketel en/of douchemengkraan. Het koperen binnenwerk heeft een zeer goede warmteoverdracht. Daar wordt de warmte van het afvalwater overgedragen aan het koude tapwater. Hierdoor is het koude water geen 10ºC meer, maar wordt dit voorverwarmd tot ca. 27ºC. U heeft dus door de warmteterugwinning minder energie nodig om dit weer op te warmen tot 38ºC (gemiddelde douchetemperatuur). De meeste douchepijpen zijn voorzien van een dubbele scheiding tussen tapwater en afvalwater. Dit is een Europees voorschrift.
 

 

4. Wat levert mij warmteterugwinning op aan besparing?

De meeste in de handel verkrijgbare douchepijpen, -bakken en -goten zijn door KIWA getest. U kunt het testrapport vaak vinden op de website van de fabrikant of desgewenst daar opvragen. De rendementen lopen uiteen van 40 tot 65%, dat betekent dus ook een besparing van eenzelfde percentage op de energiekosten van het douchen. Uitgaande van een rendement van 60% en een gemiddeld douchepatroon, bespaart u ca. 50 m3 gas per persoon per jaar.

5. Is iedere woning geschikt voor een douchepijp WTW?

Nee, niet iedere woning is geschikt. Er moet een hoogte verschil zijn tussen de doucheruimte en de begane grond, waar het toestel wordt geplaatst. De douchepijp WTW is dus alleen geschikt in woningen met een douche op de eerste verdieping of hoger. Voor woningen (etagewoning, gelijkvloerse appartementen en bungalows) waar dit hoogteverschil niet voorhanden is, kan een douchegoot of douchebak met WTW een goed alternatief zijn. Afhankelijk van de persoonlijke voorkeur zijn deze producten toepasbaar.

6. Kan de douchepijp WTW ook horizontaal geplaatst worden?

In principe kan dat en gekeken naar het afvalwater is dat geen enkel probleem, maar het hoge rendement zal niet worden gehaald. Een douchepijp WTW is ontworpen voor verticale montage en het hoge rendement wordt alleen dan gehaald.

7. Kan ik ook een douchepijp WTW en een douchegoot WTW plaatsen en bespaar ik dan meer?

Dat is niet aan te raden. Iedere apparaat heeft weerstand. Door zowel een douchegoot of douchebak alsook een douchepijp te plaatsen, verhoog je weliswaar het rendement, maar neemt ook drukverlies toe. Dit gaat ten koste van het douchecomfort, terwijl de extra besparing relatief klein is.

8. Wat zijn voordelen van een douchepijp, douchebak en/of douchegoot met WTW?

U bespaart gas én u verhoogt uw comfort. Doordat het water bij de koude poort van de douchemengkraan aangeleverd wordt met ca. 27ºC in plaats van 10ºC, komt er ca. tweederde deel van het douchevolume door de koudwaterleiding en nog maar eenderde deel via de combiketel door de warmwaterleiding. Aangezien de koudwaterleiding meestal is uitgevoerd in koper 15mm en de warmwaterleiding in 12mm, resulteert deze verhouding in een hogere beschikbare druk op het douchepunt. Dit ervaart men als een substantiële comfortverhoging! Vooral bij het gebruik van luxe douchekoppen (> 12 l/m) is dit merkbaar.

9. Ik kan de douchepijp, -bak of -goot moeilijk aansluiten op de inlaat van de combiketel. Wat is de consequentie als ik het voorverwarmde water alleen naar de douchemengkraan breng?

Bij een bestaande woning is het soms lastig of zelfs onmogelijk om het voorverwarmde aanstromende water zowel op de koude poort van de douchemengkraan alsook naar de inlaat van de combiketel te brengen. Dit is geen probleem, het rendement is hierdoor iets lager, maar u bespaart nog steeds fors.

Boven ziet u een systeem waarbij de WTW niet is aangesloten op decombiketel, onder ziet u een systeem waarbij dat wel het geval is. 

10. Moet de douchepijp altijd bereikbaar zijn?

Het is altijd verstandig om toestellen en leidingwerk te kunnen bereiken.

11. Moet de douchepijp gereinigd worden en hoe zit dit met de douchebak en de douchegoot?

De douchebak en de douchegoot hebben een makkelijk bereikbare warmtewisselaar. Als de warmtewisselaar vervuild raakt kan hij simpel gereinigd worden. De douchepijp is in hoge mate zelfreinigend. Het water stroomt met een zodanige snelheid dat vuil geen kans krijgt om aan de wand te hechten. Mocht men desondanks het toestel willen reinigen, dan is daar een speciale flexibele borstel voor verkrijgbaar.

12. Kan ik de douchepijp ook op mijn wastafel en/of bad afvoer aansluiten?

Dit wordt afgeraden. Bij een wastafel wordt vaak de tanden gepoetst, het is beter geen tandpasta resten door de douche WTW te spoelen. Daarnaast hebt u alleen rendement tijdens het douchen. Bij gelijktijdig gebruik van wastafel en douche gaat u onbedoeld douchewater koelen of u kunt geen koud water meer tappen bij de wastafel.

Gebruik bij een bad wordt afgeraden, indien u hoofdzakelijk uw bad als douche gebruikt zou het wel weer kunnen. Indien u uw bad als ligbad gebruikt behaalt u geen rendement van de douchepijp, immers u voert het water pas af als u klaar bent met uw bad.

13. Hoe zit het met WTW en legionella gevaar?

TNO heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar de veiligheid en concludeert dat toepassing van douche WTW geen invloed hierop heeft. Er zijn richtlijnen die men in acht dient te nemen met de montage; volg altijd de installatie-instructies van de fabrikant.

14. Waarom wordt een thermosstatische mengkraan aanbevolen bij douche WTW producten?

Na de start van een douchebeurt zal de temperatuur van het koude water naar de douchemengkraan langzaam stijgen; bij een 2-knops douchemengkraan zul je dus gedurende de douchebeurt steeds wat minder heet water moeten bijvoegen en wat meer koud water. Met een thermosstatische douchemengkraan realiseert u een stabiele douchewatertemperatuur en hoeft u niet meer aan knoppen te draaien tijdens het douchen, dat is wel zo comfortabel.

Zoek in kennisbank

Aanmelden nieuwsbrief

Uitgelicht

Dutch Solar Systems

Dutch Solar Systems richt zich op inventieve toepassingen van zonne-energie. Daartoe combineert...

Themasponsors Woning en water