Voeding en milieu

Gebruikt frituurvet

Nicole Vervaet is werkzaam als campagne manager bij het Voorlichtingsbureau Margarine, Vetten en Oliën. Het bureau geeft informatie over oliën en vetten.

Profiel

1. Wat doe ik met gebruikt frituurvet?

Frituurvet – Recycle het! Het beste is om gebruikt frituurvet in te leveren zodat het gerecycled kan worden. Giet het terug in de verpakking en lever het in bij de supermarkt. Hergebruik van gebruikt frituurvet bespaart het milieu, omdat het dan ingezet kan worden als biobrandstof. Grondstoffen die anders voor energieopwekking nodig zouden zijn, zoals minerale brandstoffen, zijn daardoor minder hard nodig. Gebruikt frituurvet als biobrandstof heeft bovendien als voordeel, boven minerale brandstof, dat het minder CO₂-uitstoot oplevert en minder vervuiling veroorzaakt door fijnstof uit de uitlaat.

Hoewel de inzameling van gebruikt frituurvet afkomstig van consumenten thuis nu nog beperkt is in omvang, is het potentiële effect op het milieu groot.
 

2. Waarom is weggooien niet slim?

Gebruikt frituurvet dat weggegooid wordt komt terecht in het riool of in de afvalstroom. Gebruikt frituurvet dat in het riool terechtkomt veroorzaakt verstoppingen en levert een grote schadepost op voor gemeenten. Jaarlijks kost dit de samenleving vele miljoenen euro’s. Hoewel veel mensen weten dat afval zoals vet en doekjes niet in het riool thuis horen, heeft toch vrijwel elke gemeente problemen met verstoppingen door dit soort afval.

Gebruikt frituurvet dat in de grijze kliko belandt komt terecht in de vuilverbranders. Voor de verwerking hiervan betaalt de belastingbetaler. Weliswaar levert het dan energie op, maar op een manier die de samenleving geld kost.

3. Hoe kan ik gebruikt frituurvet inleveren?

Inleveren kan simpelweg door het afgekoelde frituurvet in de originele verpakking of in een andere af te sluiten plastic fles terug te gieten en het mee te nemen naar het inzamelpunt, de supermarkt of de gemeente. Sommige verpakkingen van frituurvet bevatten een extra brede opening om het frituurvet zo makkelijk mogelijk terug te kunnen gieten.

4. Waar kan ik het inleveren?

Er komen steeds meer inzamelpunten bij supermarkten met een (gele) container waarin gebruikt frituurvet ingeleverd kan worden. Ook gemeenten hebben steeds vaker speciale voorzieningen om het ingeleverde frituurvet uit de reguliere afvalstroom te halen en te scheiden voor hergebruik.

Kijk op de website voor het recyclen van frituurvet (zie aanbevolen links) voor inzamelpunten in de buurt. Vaak staat er ook informatie over dit onderwerp op de website van de gemeente.

5. Hoe weet ik dit als consument?

Op verpakkingen van frituurvet staat een logo om aan te geven dat het goed is om het frituurvet te recyclen. Bij de ingang van de supermarkten die meedoen met inzamelen loop je tegen de (gele) inzamelcontainers aan. Om het niet te vergeten als je boodschappen gaat doen, is het handig om de flacons met gebruikt frituurvet te bewaren bij de statiegeldflessen.

6. Om hoeveel gaat het?

De gemiddelde Nederlander gebruikt 4 kg frituurvet per jaar. Daarvan wordt 1,4 kg thuis verbruikt en 2,6 kg in de horeca. Op jaarbasis betekent dat 23.000 ton frituurvet via het thuisverbruik en 44.000 ton in de horeca. In de horeca wordt op dit moment al zo’n 95% ingezameld, in de consumentenmarkt nog maar zo’n 1.000 ton. Van het verbruik bij consumenten thuis weten we dat er na het frituren minder frituurvet over is, doordat een gedeelte van het vet wordt opgenomen in het product. Ook weten we uit onderzoek dat een aantal mensen niet bereid zal zijn om gebruikt frituurvet in te leveren. Op jaarbasis kan daarom ca. 10.000 ton gebruikt frituurvet ingezameld worden vanuit het consumentenkanaal. Dit is exclusief het gebruik van frituurolie en andere oliën.

Jaarlijks 10.000 ton gebruikt frituurvet = 10 miljoen liter biobrandstof = genoeg voor 10.000 auto’s!

7. Hoe wordt het verwerkt?

Enkele tientallen vooral kleine bedrijven houden zich in Nederland bezig met het inzamelen van gebruikte frituurvetten en -oliën bij de levensmiddelenindustrie, horecabedrijven, instellingskeukens, fastfoodketens, supermarkten en gemeentelijke milieuparken. De inzamelaars brengen de gebruikte frituurvetten naar de vetverwerkers of vetrecyclers. Deze bedrijven zorgen ervoor dat de ingezamelde vetten worden verwarmd tot ze vloeibaar zijn en worden gereinigd.

Tijdens dit proces vindt een scheiding plaats tussen enerzijds vet/olie en anderzijds vocht en onoplosbare onzuiverheden zoals frituurresten (kleine stukjes patat en paneermeel). Dit zogenaamde smeltresidu (gemiddeld 9 à 12%) wordt afgevoerd naar biogas- en/of composteerinstallaties. Het gereinigde frituurvet wordt op basis van verschillende kwaliteitsparameters opgeslagen in verschillende verwarmde landtanks. Hierna kan het worden aangewend voor nuttige toepassingen.

8. Welke producten worden er van gemaakt?

Het ingezamelde frituurvet wordt grotendeels gebruikt als biobrandstof; voornamelijk als biodiesel. De biodiesel is geschikt om op te rijden. Maar een ander gedeelte van het gebruikte frituurvet wordt vanwege de gunstige calorische opbrengst rechtstreeks ingezet als biobrandstof voor energieopwekking, of in de glastuinbouw. Ook gaat een deel van de grondstof naar de oleochemische industrie. Hier worden er halffabrikaten van gemaakt zoals glycerines, esters en zepen. Na bewerking kunnen deze halffabrikaten vervolgens worden toegepast als ingrediënt in bijvoorbeeld shampoo of zeep.

Niet alleen het frituurvet wordt hergebruikt. Ook het plastic dat op deze manier mee ingezameld wordt, kan worden hergebruikt. Het plastic dat in de verwerking terechtkomt, wordt afgescheiden in een eigen recyclingproces en verder verwerkt tot nuttige toepassingen van kunststofgranulaat.

9. Hoe weet ik wanneer frituurvet aan vervanging toe is?

Goed omgaan met frituurvet betekent tijdig verversen. Dit voorkomt dat het frituurvet te oud wordt en daardoor in kwaliteit achteruit gaat. Enkele tips:

• Vul de friteuse nooit bij, maar ververs altijd de gehele inhoud.
• Filter na elk gebruik. Laat vloeibaar frituurvet en olie afkoelen en giet het door een filter of schone doek. Vast frituurvet moet worden gefilterd als het nog vloeibaar is. Laat het daarom afkoelen tot ongeveer 100 graden.
• Maak de friteuse na elke keer frituren goed schoon met water en zeep of een speciaal schoonmaakmiddel.
• Ververs het frituurvet of de olie na 5-7 keer frituren of houd het advies op de verpakking van het frituurvet aan.
• Het is tijd om het frituurvet te verversen als het:
  - een sterke geur of smaak krijgt;
  - verkleurt naar donkerbruin of zwart;
  - gaat walmen;
  - blijft schuimen na het toevoegen van snacks;
  - stroperig wordt;
  - onder het minimum niveau komt.

10. Maakt het uit welk frituurvet ik gebruik?

Vloeibaar frituurvet is net als olie vloeibaar bij kamertemperatuur. Het wordt meestal verpakt in een kunststof fles. Omdat het dus ook in afgekoelde vorm vloeibaar is, is het gemakkelijk terug te gieten in de originele verpakking. Maar ook vast frituurvet, jus of olie is geschikt om te recyclen. Bij vast frituurvet kan je het laten afkoelen tot ca. 100 graden waarna het in een af te sluiten plastic fles te gieten is.

Vloeibaar frituurvet wordt gemaakt van plantaardige oliën. Door de speciale samenstelling is het zeer geschikt om in te frituren. Bovendien is het rijk aan onverzadigde vetzuren en daarom een gezonde keuze. Onverzadigde vetzuren verlagen het cholesterolgehalte, en een laag cholesterolgehalte kan  het risico op hart- en vaatziekten verminderen.

Zoek in kennisbank

Aanmelden nieuwsbrief

Themasponsors Voeding en milieu