MVO

MVO-strategie ontwikkelen

Carolien Gadella-Van Wersch is senior adviseur Duurzaam Ondernemen bij een adviesbureau voor duurzame ontwikkeling. Ze is expert op het gebied van MVO strategie.

Profiel

1. MVO-beleid, waarom eigenlijk?

In de huidige tijd lijkt duurzaamheid soms wel een ‘hype’. Daarnaast zijn de economische tijden zwaar en halen bedrijven al alles uit de kast om te blijven overleven. “Elk bedrijf moet iets aan MVO doen anders loopt het bedrijf risico’s en mist het kansen”, wordt vaak gezegd. Maar waarom eigenlijk? Dit antwoord is voor elk bedrijf anders. Een aantal goede redenen kunnen zijn:
 

• Het is noodzakelijk. De overheid, gemeenten maar zeker ook bedrijven hanteren duurzaamheidscriteria bij hun inkoop. Als leverancier moet je hier aan voldoen om een goede concurrerende positie te behouden.
   
• Bedrijven die strategisch met MVO bezig zijn, passen zich gemakkelijker aan de veranderende omgeving aan. Zij zijn minder afhankelijk van economische schommelingen. Want bedrijven die maatschappelijk verantwoord ondernemen, zijn aantoonbaar efficiënter en innovatiever.
   
• MVO levert kostenbesparing op. Bijvoorbeeld door het verminderen van afval, lagere energiekosten, een lager ziekteverzuim en een efficiëntere bedrijfsvoering.
   
• MVO zorgt ervoor dat een bedrijf een aantrekkelijkere werkgever is en MVO verhoogt de arbeidsproductiviteit. Werknemers vinden het belangrijk dat zij trots kunnen zijn op het bedrijf waar zij werken.
   
• MVO is goed voor het imago van het bedrijf. Bedrijven die actief aan MVO doen hebben een streepje voor bij kredietverleners, subsidieverstrekkers en beleidsmakers. Het is dus verstandig om MVO-activiteiten te communiceren.
   
• MVO is op de lange termijn noodzakelijk. We leven op aarde met steeds meer mensen die steeds meer grondstoffen nodig hebben. Een toenemend aantal grondstoffen wordt schaars. MVO biedt oplossingen.

MVO is de ‘license to operate’ of ‘license to grow’; wanneer de maatschappij niet langer accepteert dat een bedrijf zijn activiteiten uit blijft voeren. Dit is onder andere te merken aan consumentenboycots, acties van maatschappelijke organisaties of personeelstekorten. Bedrijven die maatschappelijk verantwoord ondernemen, zijn minder kwetsbaar voor acties en boycots.

 

 

2. Wie zijn de koplopers oftewel best practices?

De kennis en ontwikkelingen rondom duurzaamheid gaan snel. Steeds meer bedrijven zijn inmiddels jarenlang bezig om op dit onderwerp te innoveren en de mogelijkheden te verkennen. Indien je als bedrijf pas net begint met het vraagstuk hoe je invulling gaat geven aan duurzaamheid, is het raadzaam om te leren en je te laten inspireren door koplopers binnen en buiten de sector.

Enkele inspirerende voorbeelden zijn te vinden bij de aanbevolen links onderaan dit artikel.

3. Welke rol spelen stakeholders bij het ontwikkelen van een MVO-strategie?

Een MVO-beleid maakt u niet alleen. Uw onderneming of bedrijf heeft te maken met allerlei personen of organisaties; oftewel stakeholders. Een stakeholder is een persoon of organisatie die invloed ondervindt (positief of negatief) of die zelf invloed kan uitoefenen op een onderneming (definitie MVO-Nederland). Bij goed stakeholdersmanagement houdt een bedrijf rekening met de belangen en standpunten van stakeholders. Stakeholdersmanagement is cruciaal in het formuleren van een MVO-beleid.

 

Stakeholders zijn in te delen in twee soorten groepen:
 
1. interne en externe stakeholders
2. marktgerelateerde en niet-marktgerelateerde stakeholders.

Interne stakeholders zijn alle partijen binnen het bedrijf, zoals werknemers, managers/ directie en aandeelhoudersonders. Externe stakeholders zijn belanghebbenden buiten het bedrijf, zoals maatschappelijke organisaties, onderwijs, burgers, politiek overheden, leveranciers, klanten en consumenten.

Marktgerelateerde stakeholders hebben een directe invloed op de economische positie van het bedrijf, zoals klanten, aandeelhouders en toeleveranciers. Niet-marktgerelateerde stakeholders hebben dit niet, zoals milieuorganisaties, burgers en omwonenden. Sommige van deze stakeholders zijn georganiseerd (zoals de milieuorganisaties) anderen niet (zoals burgers). Door stakeholders te betrekken in hun MVO-beleid, vergroten bedrijven onder andere hun transparantie en geloofwaardigheid. Social Media kunnen hierbij uitstekend worden ingezet. Een voorbeeld van een indeling van een stakeholdermatrix zie je op de volgende afbeelding:

 

4. Speelt een brancheorganisatie een rol bij het ontwikkelen van MVO beleid bij een MKB-bedrijf?

Brancheorganisaties spelen een belangrijke rol in het ondersteunen van bedrijven bij het vertalen van de toenemende maatschappelijke aandacht voor duurzaamheid in de breedte zowel marktkansen als –risico’s. Door het signaleren van nieuwe ontwikkelingen en het organiseren van overdracht van informatie bent u een belangrijke partij om duurzaamheid op de agenda te plaatsen bij de bedrijven. Uit onderzoek van BECO en EIM blijkt dat slechts 3-6% van de MKB bedrijven de kansen van duurzaamheid ziet én benut.

Brancheorganisaties kunnen op verschillende manieren invulling geven aan hun (voortrekkers)rol op het gebied van duurzaam ondernemen ten aanzien van de bedrijfsvoering van aangesloten leden. Zo gebruikt de BOVAG bijvoorbeeld het Erkend Duurzaam certificaat via een duurzaamheidscan voor aangesloten bedrijven en nemen een groot aantal chemische bedrijven in Zeeland plaats in een masterclass. Andere manieren die gebruikt worden zijn het geven van een workshop voor de aangesloten bedrijven of een informatieve folder ontwikkelen.

Verder spelen brancheorganisaties  een belangrijke rol in het ondersteunen van bedrijven bij het verduurzamen van hun producten en processen. Door het signaleren van nieuwe ontwikkelingen en het organiseren van overdracht van informatie zijn branches juist een belangrijke partij om duurzaamheid op de agenda te plaatsen bij de bedrijven, en hen vervolgens door middel van concrete projecten de tools in handen te geven duurzaamheid in de praktijk te brengen. Zo boekt de rubber-en kunststofsector mooie resultaten door in te zetten op energiebesparing in de keten.

5. Als ik een MVO-strategie wil ontwikkelen, welke stappen moet ik nemen?

1. Bepaal waarom MVO belangrijk voor u is.

2. Bepaal wat MVO voor uw bedrijf betekent.

• Wat zijn de MVO trends in de markt? Bij de overheid? Internationaal?
   
• Hoe kan ik mijn kernactiviteiten verduurzamen?
   
• Betrek stakeholders om te bepalen wat zij van uw bedrijf verwachten op het gebied van MVO. Denk aan medewerkers, klanten, leveranciers, netwerk groene ondernemers. Werk samen met andere partijen; bedenk wie u nodig heeft, brancheorganisaties, netwerken, branchegenoten, leveranciers etc.
   
• Wat betekent MVO voor uw bedrijfstak?
   
• Doe een nulmeting. Denk als internationaal ondernemer bijvoorbeeld aan de Global Compact Self Assessment of een ISO 26000-analyse, die inzicht geeft in uw MVO prestaties, en duidelijk maakt op welke aspecten u zich (nog) kunt richten.
   
• Zoek uit hoe uw product gemaakt wordt en beoordeel in welke mate uw organisatie invloed heeft in de keten en hoe u die invloed kunt aanwenden.
   
• Indien u onderneemt in het buitenland: verdiep u in het land waarin u onderneemt, en de lokale wet- en regelgeving en specifieke MVO-thema's.
   

3. Formuleer een heldere visie op MVO in uw bedrijf
Een visie op MVO is een lange termijnbeeld waarin u aangeeft in welke mate MVO wordt geïntegreerd in uw bedrijf. U vermeldt hierin in hoeverre u vindt dat de verantwoordelijkheid voor maatschappelijke vraagstukken bij uw bedrijf ligt en welke dit zijn. De visie omvat een ambitiestatement van de plaats die uw bedrijf in de maatschappij wil innemen en de functie die uw bedrijf in de maatschappij wil vervullen. Geef in uw visie aan wat uw motivaties zijn voor MVO. Alleen voldoen aan wet- en regelgeving is daarbij onvoldoende. MVO biedt kansen om uw reputatie te verbeteren en kan een bron zijn voor innovatie.

4. Stel haalbare doelen voor de komende periode, en stel deze opwaarts bij.

5. Creëer draagvlak binnen uw bedrijf.

6. Maak MVO onderdeel van alle bedrijfsprocessen in uw bedrijf.

7. Zorg voor een open communicatie over uw behaalde resultaten. Communiceer niet hoe goed u bent, maar hoe ver u bent.

8. Houd uw voortgang periodiek bij en evalueer deze.

6. Wat is de relatie tussen een MVO-strategie en een (kwaliteit)managementsysteem?

Steeds vaker wordt de vraag gesteld wat de relatie is tussen MVO en  (kwaliteits)managementsystemen, het INK-model in het bijzonder. Op het eerste gezicht lijken er veel overeenkomsten te bestaan. Managementsystemen, het woord zegt het al, zijn gericht op het managen van processen, oftewel kijken hoe de organisatie functioneert en kijken of de doelstellingen worden behaald. Hierbij wordt gekeken naar risico's en kansen, wordt stilgestaan bij de zogenaamde ‘plan-do-check-act’ cyclus en gaat het om het verbeteren en optimaliseren van processen en bedrijfsvoering. Bij het INK-model wordt er ook geïnventariseerd hoe verschillende stakeholders (medewerkers, klanten en leveranciers, en de maatschappij) de inspanningen van de organisatie waarderen.

Er zijn verschillende duurzaamheidscans op de markt die ook gebaseerd zijn op de 'plan-do-check-act' cyclus en ook een stakeholderanalyse behelzen, waarin de perceptie van de stakeholders t.o.v. de organisatie wordt geïnventariseerd. Het grote verschil tussen MVO en managementsystemen is dat een managementsysteem erop gericht is om de dingen die je doet goed te doen (doing things right) terwijl MVO zich juist richt op het bepalen van welke dingen een organisatie zou moeten doen (doing the right things). Dit is een fundamenteel verschil in aanpak. Feitelijk zou een managementsysteem, zoals bijvoorbeeld het INK-model, gebruikt kunnen worden om de doelstellingen en maatregelen die resulteren uit een MVO-scan, zoals een Duurzaamheid Strategie Scan efficiënt en effectief tot uitvoer te brengen.

Zoek in kennisbank

Aanmelden nieuwsbrief

Uitgelicht

BECO

BECO werkt samen met haar klanten aan duurzame oplossingen. Duurzaam ondernemen en besture...

Themasponsors MVO