Duurzame bouwconcepten

Pure massief houtbouw

Claudia van Pul is directeur van een bouwbedrijf dat Cradle to Cradle als leidraad heeft in de bedrijfsfilosofie. Ze is expert op het gebied van pure massieve houtbouw.

Profiel

1. Wat is pure massief houtbouw?

Pure massief houtbouw is een vorm van bouwen waarbij prefab panelen worden gemaakt van diverse lagen hout. De lagen hout worden door middel van houten deuvels of schroeven met elkaar verbonden. De panelen van het systeem bestaan uit een centrale, constructieve kern van 6 of 8 cm , waar tegen lagen hout in horizontale, diagonale en verticale richting gemaakt worden. De lagen worden vastgemaakt totdat een gewenste wanddikte van 12 cm tot 38 cm is bereikt. Aldus ontstaat een massief houten paneel voor wand, vloer of dak zonder toevoeging van andere stoffen. Puur hout en maatvast. De panelen vormen de constructieve schil van een gebouw, aan de buitenzijde moet het worden afgewerkt.

2. Heeft pure massief houtbouw andere eigenschappen dan de verlijmde variant?

Massief houtbouw waarbij de lagen hout met lijm aan elkaar worden verbonden, bestaat al langer in Nederland. Het wordt vooral toegepast in liggers en vloeren. Door de verlijming krijgt het hout een grote draagkracht. Nadeel van de lijm is dat er chemische stoffen worden toegevoegd aan het hout. Chemische stoffen kunnen uitwasemen en kunnen een ongunstig effect hebben op de gezondheid van mensen. Daarnaast is het hout niet meer biologisch afbreekbaar en moeilijker recyclebaar.

3. Waar komt het hout vandaan?

Het hout wordt gekapt in het hoger gelegen deel van het Zwarte Woud in Duitsland. De bossen zijn PEFC gecertificeerd, waardoor duurzame bosbouw is gewaarborgd. De houtsoorten die hoofdzakelijk worden gebruikt, zijn vuren en in mindere mate grenen.
 

4. Wat zijn de gevolgen voor de bossen als iedereen met pure massief houtbouw gaat bouwen?

Het Europese bosarsenaal groeit nog steeds, er is geen sprake van een bedreiging zoals bij de tropische hardhout bossen. Bomen slaan CO2 op en houden dit vast als ze worden gekapt. Na zo’n veertig jaar neemt de groei van de gemiddelde boom af, en daarbij dus ook de toename van de CO2-opnamecapaciteit. Om tot een optimale CO2-opslag te komen kan de boom het beste gekapt en vervangen worden door een jong exemplaar.

5. Wat kan ik bouwen met dit bouwsysteem?

Het is geschikt voor woningbouw, maar ook voor scholen, kantoren, hotels enzovoorts. Daar waar de wens is om energiezuinig te bouwen in combinatie met een gezond, natuurlijk woonklimaat kan massieve houtbouw een goed alternatief zijn. De keuze in bouwstijl is volledig vrij. Omdat het hout aan de buitenkant afgewerkt moet worden, zijn alle stijlen mogelijk.

6. Waarin verschilt deze bouwmethode ten opzicht van houtskeletbouw?

Bij houtskeletbouw wordt een houten geraamte opgevuld met isolatiemateriaal en aan beide zijden afgewerkt. Dit is een lichte vorm van bouwen. Bij massief houtbouw zijn de wanden massief, dus robuuster. Massief houten wanden ademen, bij houtskeletbouw hangt dit af van het gebruikte isolatiemateriaal en de afwerking.

Over het algemeen is een gebouw van houtskeletbouw snel te verwarmen, maar het koelt ook snel af. Door de massa van massief hout, warmt een dergelijk gebouw langzamer op. Het hout neemt warmte op en daardoor koelt het ook langzamer af. Deze gebouwen hebben een gelijkmatiger temperatuur.

7. Kan ik met pure massief houtbouw ook passief bouwen?

Dat kan. U kunt bouwen met passiefhuiswaarden, met bijvoorbeeld een isolatiewaarde (RC waarde) van 10. Een massief houten gebouw warmt langzamer op en koelt langzamer af. Bovendien wordt een houten omgeving eerder als comfortabel ervaren, waardoor men gemiddeld 2º C minder hoeft te verwarmen. In de praktijk wordt daarom meestal een lagere isolatiewaarde aangehouden, waarbij men toch gegarandeerd is van minimale stookkosten.

8. Hoe duurzaam is deze bouwmethode?

Een puur massief houten gebouw is duurzaam in alle opzichten. Energiezuinig om te maken en in verbruik, gaat erg lang mee, heeft geen nadelen voor mens en milieu, is recyclebaar, biologisch afbreekbaar enzovoorts. In vergelijking tot alle andere constructieve bouwmaterialen geeft het de minste milieubelasting.

9. Hoe moet het hout worden afgewerkt?

Het hout moet aan de buitenzijde beschermd worden tegen vocht. Bijvoorbeeld door een watervaste houtvezelplaat, extra isolatie en een afwerklaag van hout, stucwerk of een ander materiaal, die keuze is vrij. Er hoeft geen folie te worden toegepast. Aan de binnenzijde kan het hout onbehandeld blijven of afgewerkt worden naar keuze, met bijvoorbeeld leem stuc of verf. Een afwerklaag met ‘ademende’ materialen verdient de voorkeur.

10. Is zo’n houtenhuis niet erg brandgevaarlijk?

Massief hout brandt slecht. In geval van brand zal het hout aan de buitenzijde verkolen, maar de massief houten kern blijft intact. Het heeft een hoge brandwerendheid.

11. Is er in Nederland al mee gebouwd?

Wereldwijd staan er zo’n duizend pure massief houten gebouwen. In 2011 worden Nederland de eerste projecten gerealiseerd.

Zoek in kennisbank

Aanmelden nieuwsbrief

Themasponsors Duurzame bouwconcepten