Duurzame gemeente (algemeen)

Burger- en bedrijfsparticipatie

Annelien van Meer is werkzaam bij een adviesbureau voor duurzame ontwikkeling. Ze is expert op het gebied van duurzaamheid voor gemeentes.

Profiel

1. Veel gemeenten hebben ambitieuze beleidsplannen om te verduurzamen. Maar hoe betrekt u burgers en bedrijven binnen de gemeentegrenzen bij de uitvoering ervan?

Betrek bewoners en bedrijven al in de vorming van de beleidsplannen! Neem bijvoorbeeld hun beleving van duurzaamheid in de gemeente als uitgangspunt.

Traditioneel worden beleid en strategieën van overheden gebaseerd op objectieve aspecten. Subjectieve aspecten (zoals de beleving, perceptie en voorkeuren van de doelgroepen) worden vaak niet meegenomen. Toch is juist de beleving van de doelgroepen een nuttig startpunt voor het ontwikkelen van nieuw beleid of het vernieuwen van bestaand beleid. Deze manier van beleid maken, verzekert aansluiting bij de belevingswereld en voorkeuren van de doelgroep.

 

2. Hoe onderzoekt u de beleving van uw doelgroepen?

U kunt een kwantitatief onderzoek doen door middel van enquêtes. Beter nog is het organiseren van een belevingsonderzoek. Een belevingsonderzoek geeft meer inzicht in de beleving van de doelgroepen ten aanzien van milieu- en duurzaamheidskwesties in de eigen woon- en leefomgeving. Deze inzichten dienen als input voor beleid richting deze doelgroepen.

3. Hoe ziet zo’n belevingsonderzoek eruit?

Een belevingsonderzoek kan op verschillende manieren worden georganiseerd:

1. Door het houden van groepsgesprekken met verschillende groepen bewoners of bedrijven. Elke groep bestaat dan uit maximaal acht personen. Het voordeel van deze methode is dat er veel ‘actie-reactie’ plaatsvindt; deelnemers worden geprikkeld door de meningen van anderen en reageren daarop. Tijdens de discussie worden veel argumenten gebruikt die voor de gemeente belangrijk zijn om te kennen.

2. Door het houden van individuele interviews met bewoners of bedrijven. Hierbij interviewt de onderzoeker een persoon gedurende een uur. Voordeel van deze methode is dat mensen zich minder geremd voelen om hun mening te geven.

4. In onze gemeente staat het beleid al vast. Hoe kunnen we in dit stadium toch bewoners en bedrijven betrekken?

Ontwikkel een participatiestrategie, gebaseerd op uw beleidsdoelstellingen. Participatie wordt vaak gedefinieerd als inspraak van burgers en bedrijven in beleid. Recentelijk spreekt men echter meer over een nieuwe fase burgerparticipatie, ofwel de zogenaamde 'derde generatie burgerparticipatie'. De overheid zou daarbij vooral initiatieven 'van onderaf' moeten stimuleren en faciliteren. Bij deze vorm van participatie staat dus niet alleen het beleid van het gemeentebestuur centraal. Hier faciliteert de gemeentelijke overheid juist particulier initiatief.

5. Waar moet ik concreet aan denken?

Participatie wordt het best bereikt door het uitvoeren of stimuleren van kleinschalige projecten rondom een concreet duurzaamheidsthema. Vervolgens moeten deze projecten structureel worden. Door deelname aan deze projecten neemt de bewustwording van de deelnemers toe en verbetert het gedrag.

In tegenstelling tot alleen informatie ontvangen leidt ‘meemaken’ en ‘beleven’ wél tot duurzame gedragsverandering. Let er wel op dat u verschillende projecten ontwikkelt voor bedrijven en inwoners! Bedrijven hebben immers heel andere belangen dan inwoners.

6. Kent u een leuk voorbeeld van een gemeente die het zo heeft aangepakt?

Gemeente Leiden is erg ambitieus op het gebied van biodiversiteit. Om burgers en bedrijven daarbij te betrekken, werd eerst onderzocht wat de biodiversiteitsbeleving bij de Leidse burgers en bedrijven is. Vervolgens werd in 2010 een prijsvraag uitgezet om mensen aan te sporen zelf plannen te maken. Er was een categorie voor bedrijfsinzendingen en categorie voor bewonersinzendingen. De winnaars van de prijsvraag werden op het publieksevenement (‘Life Live’ festival) bekendgemaakt. Na het festival zijn de winnende bewoners en bedrijven aan de slag gegaan met de uitvoering van hun project.

Zoek in kennisbank

Aanmelden nieuwsbrief

Uitgelicht

CREM

CREM is een bureau voor duurzame ontwikkeling. Ze adviseert, onderzoekt en faciliteert diverse ...

Themasponsors Duurzame gemeente (algemeen)