Eerlijke voeding

Fairtrade keurmerk

Jochum Veerman is campagne manager bij Stichting Max Havelaar. De stichting controleert of marktpartijen zich aan de voorwaarden van het Fairtrade keurmerk houden.

Profiel

1. Wat is Fairtrade?

Fairtrade is het wereldwijd gedragen principe dat handel kan leiden tot armoedebestrijding en empowerment in ontwikkelingslanden als er strikte afspraken in de handelsketen worden gemaakt. De slogan ‘Trade. Not aid’ heeft betrekking op miljoenen boeren in ontwikkelingslanden, die zich op eigen kracht uit de armoede kunnen werken als er een markt is waar ze producten kunnen verkopen. Ook moeten er zekerheden in de handelsketen zijn ingebouwd die ervoor zorgen dat de inkomsten ook daadwerkelijk bij de boeren terechtkomen. Dit noemen we eerlijke handel, internationaal beter bekend als Fairtrade. Via eerlijke handelsvoorwaarden krijgen boeren in ontwikkelingslanden de kans zich op eigen kracht te ontwikkelen met respect voor mens en milieu.
 

2. Wat is het Max Havelaar keurmerk voor Fairtrade?

Als het Max Havelaar keurmerk voor Fairtrade op een product staat, kun je er als consument van op aan dat de grondstoffen volgens eerlijke handelsvoorwaarden zijn ingekocht bij boerengemeenschappen in ontwikkelingslanden. Het kan gaan om koffie, thee, rijst, allerlei soorten fruit, cacao, katoen, suiker en wijn. Eerlijke handelsvoorwaarden, zoals een minimumprijs en een ontwikkelingspremie, zorgen voor inkomsten. Boeren die lid zijn van de coöperatie besluiten democratisch hoe ze de inkomsten inzetten. Van nieuwe machines en milieuverbeteringen tot onderwijs en klinieken. Vaststaat dat het altijd wordt ingezet om de organisatie sterker en gezonder te maken.

3. Waarom de naam Max Havelaar en niet simpelweg Fairtrade?

De wereldwijde Fairtradebeweging kent zijn oorsprong in Nederland. Op 15 november 1988 werd het eerste pak koffie met het Max Havelaar keurmerk voor Fairtrade aangeboden aan ZKH Prins Claus. De naam Max Havelaar is niet voor niets gekozen. Het is de naam van de hoofdpersoon in het boek ‘Max Havelaar of de koffieveilingen der Nederlandse Handel-maatschappij’. Het boek is in 1859 geschreven door Eduard Douwes Dekker, ook bekend als Multatuli, en stelt de sociale misstanden in de koffieteelt aan de kaak die het gevolg waren van het beleid in Nederlands-Indië.

De nieuwe koffie met het Max Havelaar keurmerk werd een groot succes en de verkoop groeide flink. In het buitenland bleef dit succes niet onopgemerkt: in meer dan 22 landen kreeg dit Nederlandse initiatief navolging. Internationaal is het Max Havelaar keurmerk bekend geworden als simpelweg Fairtrade keurmerk. Eigenlijk wel logisch want de naam Max Havelaar is in het buitenland niet zo bekend als in Nederland. Alle 22 zusterorganisaties van Stichting Max Havelaar maken deel uit van het internationale Fairtrade Labelling Organizations (FLO).

4. Welke producten dragen het Max Havelaar keurmerk voor Fairtrade?

Koffie, thee, diverse soorten fruit, cacao, bloemen, katoen, rijst, wijn, suiker, noten en nog meer. Stichting Max Havelaar heeft een handige productdatabase waar je alle producten makkelijk kunt vinden. Steeds meer bedrijven kiezen voor Fairtrade. Zo stapte begin 2010 supermarkt PLUS over op 100% Fairtrade gecertificeerde bananen. Eerder stapte Verkade over op Fairtrade chocolade. Dan hebben we het over 1.500 ton cacao op jaarbasis, zo'n 20% van de totale huidige wereldmarkt aan verkochte Fairtrade cacao. Verkade is hiermee het eerste A-merk dat op zo'n grote schaal over is gegaan op Fairtrade. De stappen van PLUS en Verkade symboliseren het succes van ons keurmerk.

5. Houdt het Fairtrade keurmerk ook rekening met het milieu?

Absoluut! Werken aan een beter milieu is een essentieel onderdeel van duurzame ontwikkeling. Het internationale Fairtrade keurmerk stelt strenge milieueisen aan de boeren in ontwikkelingslanden die werken volgens de Fairtrade principes. Uniek aan Fairtrade is dat het via een gegarandeerd eerlijke prijs ruimte creëert voor zowel economische ontwikkeling als milieuverbetering en sociale vooruitgang. People and Planet by Profit!

6. Wat doet Stichting Max Havelaar?

Stichting Max Havelaar beheert het keurmerk voor Fairtrade op de Nederlandse markt en probeert zoveel mogelijk vraag en aanbod te creëren. Dat betekent enerzijds veel praten met bedrijven en supermarkten die het keurmerk kunnen of willen gebruiken, zodat het aanbod groeit. Anderzijds betekent dat lobbyen en campagnes ontwikkelen zodat de vraag onder consumenten stijgt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de Fairtrade Week en de Fairtrade Gemeente campagne.

7. Zit het Max Havelaar keurmerk voor Fairtrade in de lift?

Ja, tot nu toe groeien we elk jaar. Stichting Max Havelaar heeft nu ruim 100 licentiehouders in Nederland die het keurmerk voor Fairtrade gebruiken. Daarnaast groeide de verkoopwaarde van Fairtrade producten in 2009 met 43% ten opzichte van 2008. Van circa 61 miljoen euro in 2008 naar 87 miljoen in 2009. De groei is te danken aan het feit dat steeds meer Nederlandse bedrijven voor Fairtrade kiezen.

8. Wat zijn de Fairtrade Week en de Fairtrade Gemeente campagne?

De Fairtrade Week is een initiatief van Stichting Max Havelaar dat jaarlijks rond de eerste week van november plaatsvindt. Gedurende de week staan alle ontwikkelingen rondom Fairtrade vol in de schijnwerpers. We werken hierbij samen met instellingen en bedrijven die Fairtrade gecertificeerde producten inkopen en verkopen en met maatschappelijke organisaties die Fairtrade stimuleren. Iedereen die iets met het Max Havelaar keurmerk voor Fairtrade doet, kan meedoen.

Stichting Max Havelaar vormt samen met de Landelijke Vereniging van Wereldwinkels, ICCO en Cos Nederland de stuurgroep van de Fairtrade Gemeente campagne. In Engeland en België is het een groot succes. Fairtrade Gemeente is een eervolle titel die aangeeft dat een gemeente één van de koplopers in Nederland is op het gebied van eerlijke handel. Deze gemeente besteedt op alle mogelijke plekken aandacht aan Fairtrade. Van bedrijven tot het café om de hoek, van school tot sportkantine, in supermarkt en kledingzaak. In een Nederlandse Fairtrade Gemeente worden veel Fairtrade producten verkocht en gebruikt.

9. Wat kun je zelf doen?

Om te beginnen natuurlijk de producten kopen die het Max Havelaar keurmerk dragen. Het is misschien wel de makkelijkste manier om een steentje bij te dragen aan een betere wereld. Boodschappen doe je toch wel, dus waarom niet Fairtrade? Je vindt ze op steeds meer plekken, van supermarkt tot giftshops. Op de website van Max Havelaar staat het volledige overzicht van producten en de verkrijgbaarheid ervan. Wil je nog actiever worden? Dat kan uiteraard. Denk er dan bijvoorbeeld aan om je eigen gemeente Fairtrade te maken via de Fairtrade Gemeente campagne.

10. Hoe ziet de toekomst van Fairtrade eruit?

Als het aan ons ligt rooskleurig. De groei is overal zichtbaar. Niet alleen in Nederland, maar overal ter wereld. Na de oprichting in 1988 heeft het initiatief navolging gekregen in 22 andere landen. Een wereldwijde opmars dus die consumenten de mogelijkheid biedt om bij te dragen aan een duurzame en eerlijke wereld via de boodschappenmand. En laten we niet vergeten: de groei van Fairtrade is vooral goed nieuws voor boeren in ontwikkelingslanden die dankzij de eerlijke handelsvoorwaarden op eigen kracht kunnen investeren in een duurzame toekomst.

Zoek in kennisbank

Aanmelden nieuwsbrief

Uitgelicht

Stichting Max Havelaar

Stichting Max Havelaar promoot en beheert het internationale Fairtrade keurmerk voor de Nederla...

Themasponsors Eerlijke voeding