Duurzaam Apeldoorn

Gemeente Apeldoorn

Michael Boddeke is voormalig wethouder van Milieu in Apeldoorn. De gemeente richt zich met haar beleid "Natuurlijk Apeldoorn" op het worden van een energieneutrale stad.

Profiel

1. Wat is de doelstelling van Natuurlijk Apeldoorn?

Natuurlijk Apeldoorn betekent nadenken over een stad voor de volgende generatie. Hierbij is duurzaamheid een nadrukkelijk thema. De 60.000 huishoudens in onze stad moeten duurzaam gemaakt worden. Duurzaam is een veelomvattend begrip dat door de gemeente Apeldoorn wordt omschreven als een stad waar personen, huishoudens en bedrijven zich kunnen ontplooien, zonder afwenteling op andere mensen, regio’s of generaties.
 

People

2. Wat betekent een energieneutrale stad?

Apeldoorn is samen met vijf andere Nederlandse gemeenten als koploper op weg naar een energieneutrale stad. Dat zijn Heerhugowaard, Den Haag, Tilburg en Groningen. Het stadsbestuur van Apeldoorn wil de ontwikkeling van duurzaamheid versnellen. In 2020 wil Apeldoorn energieneutraal zijn. Dit betekent dat je als stad de energie die je nodig hebt daadwerkelijk zelf opwekt. Problemen in je eigen achtertuin, moet je ook zelf oplossen. Het probleem van de fossiele brandstoffen moet eerst getackeld worden.

3. Wat voor mogelijkheden zijn er om duurzaam te bouwen in Apeldoorn?

Alle nieuwbouw moet energieneutraal worden gebouwd. In de twee nieuwbouwwijken van de stad gebeurt dat al. Huizen worden aangesloten op het warmtenet zodat ze worden verwarmd of van stroom voorzien via warmtekrachtinstallaties (wkk). Op termijn kunnen ook andere wijken worden voorzien van deze duurzame energieopwekking.

4. Welke soorten duurzame energieopwekking worden er toegepast?

In de wijk Zuidbroek kunnen nieuwbouwhuizen bijvoorbeeld korting krijgen op zonnepanelen. Zo was Apeldoorn in het verleden al eens zonneboilerstad van Europa. En in verschillende wijken wordt gebruik gemaakt van een warmtenet dat wordt gevoed door een warmtekrachtinstallatie. Een wkk wekt elektriciteit en warmte op. Bijvoorbeeld door middel van de vergisting van rioolslib dat biogas oplevert. Uiteindelijk is het de bedoeling dat huishoudens of complete wijken zelf energie gaan opwekken.

5. Hoe duurzaam zijn bestaande woningen in Apeldoorn?

In bestaande bouw hebben we programma’s met woningcoöperaties om huizen beter te isoleren. Bij particuliere huiseigenaren ligt de drempel iets hoger. We organiseren informatiebijeenkomsten, laten gratis offertes opnemen en we verstrekken duurzaamheidsleningen tot 20.000 euro tegen een lage rente. Binnen tien tot vijftien jaar wordt de investering terugverdiend. Rationeel is dat uit te leggen, maar het heeft meer met emotie te maken. Van isolatie is het resultaat niet direct zichtbaar. Daarom hebben we bij wijze van ludieke actie een ijsblok ingepakt met isolatiemateriaal. Na twee maanden blijkt het ijs er nog steeds in te zitten.

6. Hoe groen is het openbaar vervoer in Apeldoorn?

Alle stadsbussen zijn van roetfilters voorzien. En sinds kort rijdt de Whisper door de stad. Dit is een energiezuinige stadsbus die is ontwikkeld door een lokaal bedrijf. Apeldoorn heeft als een van de eerste steden het 1 euro tarief voor het openbaar vervoer ingevoerd. Inmiddels is dat 1,50 euro, maar dat is alsnog erg goedkoop. Ook heeft Apeldoorn twee nieuwe treinstations extra gekregen. Zo is het sportcentrum veel beter bereikbaar nu. Het stationsgebied dat de afgelopen jaren is herontwikkeld en vormt het centrale startpunt van de fietsroute in de stad.

7. Is het nog wel aantrekkelijk om de auto te pakken in Apeldoorn?

In Apeldoorn doen we niet aan autootje pesten, maar geven we een signaal af naar het goede. Zo willen we in de toekomst het parkeertarief verduurzamen: een Hummer betaalt dan meer dan een hybride auto. Bij de Apenheul kunnen hybride auto’s bijvoorbeeld al gratis parkeren. Daarnaast bevorderen we het fietsverkeer. Apeldoorn is een cirkelvormige stad waarin een zogenoemde fietsdoorstroomas is gecreëerd waar men veilig en comfortabel kan fietsen. Ook is Apeldoorn de eerste Nederlandse gemeente met gratis bewaakte fietsenstallingen.

8. Hoe staat het met het groen in Apeldoorn?

Normaal wordt er bij stadsontwikkeling eerst gebouwd en daarna gekeken naar de natuur. In Apeldoorn doen we het andersom: we kijken we eerst naar het groen en houden bij de ontwikkeling van woonwijken en bedrijventerreinen rekening met de natuur. We hebben de zogenoemde ‘groene mal’ vastgesteld. Vanuit het landschap is gekeken wat we willen bewaren. De woonwijk Zuidbroek is op deze manier ontwikkeld. Op hogere delen is gebouwd en op lagere delen zijn parken of watergangen gerealiseerd. In de toekomst gaan we ook kijken naar de mogelijkheden om subsidie te geven op groene daken. Daar kan regenwater langer worden vastgehouden.
 

Planet

9. Hoe wordt er aan waterbesparing gedaan in Apeldoorn?

In Apeldoorn zijn we afgestapt van het dubbele waterleidingstelsel. We hebben dus geen grijs en schoon water meer. Regenwater wordt namelijk afgekoppeld zodat het niet in het riool terechtkomt. Hierdoor wordt het water bovengronds afgevoerd en zijn er weer beken en springen ontstaan dat meer groen in de stad betekent. In de toekomst zijn er ook plannen om de brandweer met regenwater te laten blussen.

10. Wat betekent het Klimaatverbond voor Apeldoorn?

Het Klimaatverbond is een onafhankelijke vereniging bestaande uit gemeenten, provincies en waterschappen, die met elkaar de klimaatproblematiek willen oplossen. Samen vormen zij een stevige beleidsbeïnvloeding. Het Klimaatverbond vormt ook een soort kennisnetwerk van ruim 1000 andere gemeenten en provincies in Europa (waarvan 120 in Nederland) waarmee ervaringen en ideeën over het Klimaatbeleid worden uitgewisseld. In Apeldoorn organiseren zij verschillende activiteiten zoals de symbolische warme truiendag waarop de verwarming een graadje lager wordt gedraaid.

11. Hoe kan de energieneutrale stad Apeldoorn worden gerealiseerd?

Net als Tilburg willen we in Apeldoorn een eigen energiebedrijf oprichten. Op deze manier kunnen we in de gemeente onze eigen energie opwekken. Als dat lukt, is dat misschien interessant om landelijk door te voeren. Wanneer het opgewekte biogas van aardgaskwaliteit is, kan het zelfs worden teruggeleverd aan het netwerk. Van ingezameld van groen, fruit en tuinafval (gft) uit de stad wordt weer compost gemaakt. Op deze manier trachten we een gesloten CO2-kringloop te realiseren.
 

Profit

12. Wat voor mogelijkheden zijn er in Apeldoorn voor duurzame ondernemers?

Op bedrijventerrein de Ecofactorij wordt bijvoorbeeld veel geïnvesteerd in duurzaamheid. We werken daar met een zogenaamd puntensysteem. Bedrijven krijgen een deel van de grondprijs terug wanneer ze heel actief aan de slag gaan met duurzaamheid. En dat blijkt te werken. Veel werknemers ervaren een duurzame werkplek als een prettigere werkomgeving. Meer daglicht en vloerverwarming op de werkplek leiden tot lager ziekteverzuim.

13. Hoe kunnen bedrijven zichzelf verduurzamen?

Veel bedrijven maken bijvoorbeeld gebruik van warmtepompen om duurzaam te verwarmen. Ook een duurzaam inkoopbeleid – gescheiden groente, fruit en tuinafval, een verantwoord kopje koffie, een duurzaam wagenpark, energieneutrale gebouwen – draagt bij aan het verduurzamen van de stad

14. Welke rol speelt duurzame energie in Natuurlijk Apeldoorn?

Rond 2011 zullen vijf grote windmolens op een bedrijventerrein worden gerealiseerd. Hoewel Apeldoorn niet aan zee ligt, zijn we een prima locatie om windenergie op te wekken. De molens moeten ongeveer 100 meter zijn om wind te vangen. Dat stuit soms op bezwaren. Maar windenergie is vooralsnog de enige vorm van duurzame energie die rendabel is. Het levert heel veel elektriciteit op. Met deze vijf windmolens kunnen 9.000 huishoudens worden voorzien van energie. Voor zonne-energie is misschien meer draagvlak, maar daar moet nog veel meer in worden geïnvesteerd.

15. Zijn er ook al mogelijkheden om als bedrijf duurzame energie op te wekken?

Verschillende boeren zijn geïnteresseerd in een biogasinstallatie op hun terrein. Wanneer het extra biogas dat vrij komt van dusdanig goede kwaliteit is, kan het rechtstreeks op het aardgasnetwerk worden geïnjecteerd. Die infrastructuur ligt er immers al. Als er 100 boeren mee doen, kunnen we 12.000 huishoudens in Apeldoorn op deze manier van elektriciteit voorzien.

16. In hoeverre is de mobiliteit duurzaam in Apeldoorn?

Het gemeentelijke wagenpark, zoals de afvaldienst en veegauto’s, rijdt deels al elektrisch en deels op aardgas. Vanuit de provincie is er een project om aardgasauto’s te bevorderen. Daarom kent Apeldoorn sinds kort een aardgasvulstation zodat dit ook voor particulieren of andere bedrijven een interessant alternatief kan worden. Het bedrijfsleven wordt een wagenparkscan aangeboden. Op basis daarvan kunnen zij afzonderlijk kijken welke voertuigen duurzaam zijn en hoe ze het wagenpark kunnen vervangen.

17. Is het openbaar vervoer voldoende gericht op het bedrijfsleven?

Bedrijventerreinen worden vlakbij de stad ontwikkeld zodat ze goed bereikbaar zijn. En niet alleen bedrijventerreinen worden ontwikkeld vanuit mobiliteitsgebied. Ook in nieuwe woonwijken rijden vanaf het eerste moment regelmatig bussen. Die zitten dan nog niet vol, maar dat is een bewuste keuze, een signaal naar de nieuwe bewoners.

Zoek in kennisbank

Aanmelden nieuwsbrief

Themasponsors Duurzaam Apeldoorn