Duurzame bouwconcepten

Energie-nul concept

Peter Debije is technisch natuurkundige bij een advies-, ontwerp- en installatiebedrijf op het gebied van duurzame energie. Hij is expert op het gebied van het energie-nul concept.

Profiel

1. Wat is een energie-nul gebouw?

Een energie-nul gebouw is een gebouw dat weinig tot geen energie gebruikt die is opgewekt uit fossiele brandstoffen. Dat betekent dat (bijna) alle energie die dat gebouw nodig heeft voor verwarming, koeling, verlichting en overig elektriciteitsverbruik afkomstig is uit duurzame energiebronnen en om die reden dus zeer milieuvriendelijk is. Een energie-nul gebouw wordt daarom ook wel CO2 neutraal genoemd.

2. Is een energie-nul gebouw hetzelfde als een passief gebouw?

Nee, een passief gebouw (bijvoorbeeld een passieve woning) beschikt niet over verwarmings- en/of koelsystemen. Deze gebouwen worden op een natuurlijke wijze verwarmd en/of gekoeld. Hierbij worden bijvoorbeeld grote raampartijen op het zuiden gericht, waarbij de instraling van de zon zelfs midden in de winter voor voldoende verwarming zorgt.

3. Hoe ziet een energie-nul gebouw er uit?

Aan de buitenkant en ook bouwkundig ziet een energie-nul gebouw er precies uit als elk ander gebouw. Het verschil zit in de systemen voor verwarming en/of koeling van die gebouwen en de elektriciteitsvoorziening. De verwarming en eventuele koeling gebeurt meestal met warmtepomptechniek waarbij duurzame energie uit de omgeving (lucht of water) of bodem (aardwarmte) wordt gebruikt om het gebouw te verwarmen of te koelen. Een warmtepomp gebruikt steeds een (klein) gedeelte aan elektrische energie. De totale elektrische energie die door een dergelijk gebouw wordt gebruikt (inclusief de warmtepomp, verlichting en andere elektrische energie) wordt vervolgens door zonnepanelen opgewekt. Op die manier kan het gebruik van fossiele brandstoffen verder naar nul worden teruggebracht.

4. Welke invloed heeft het energie-nul concept op de EPC-waarde van een gebouw?

De EPC-waarde (Energie Prestatie Coëfficiënt) van een gebouw zegt iets over hoe dat gebouw met energie uit fossiele brandstoffen omspringt. Naarmate het gebouw zuiniger met fossiele energie omspringt, zal de EPC-waarde lager zijn. Het huidige bouwbesluit voor een nieuwbouwwoning schrijft een EPC-waarde voor van maximaal 0,8. Volgens de normen is een gebouw ‘energie-0’ wanneer de EPC-waarde kleiner is dan 0,4. Wanneer een gebouw voorzien is van warmtepomptechniek voor verwarming/koeling en de elektriciteit volledig met zonnepanelen wordt opgewekt, daalt de EPC-waarde naar 0,0.

5. Wat zijn de nadelen van een energie-nul gebouw?

Er zijn nauwelijks tot geen technische nadelen aan een energie-nul gebouw. Mensen die het energie-nul concept willen toepassen in hun woon- of werkomgeving ervaren wel andere nadelen. Bij een gebouw dat van traditionele energie (gas/elektriciteit) gebruikmaakt, zijn de operationele kosten hoog (maandelijkse energierekening), en de investeringskosten in de systemen relatief laag (bijvoorbeeld een gasgestookte cv-ketel). Bij een energie-nul gebouw zijn de operationele kosten nihil (er wordt immers geen gas gebruikt en de elektriciteit wordt zelf opgewekt), maar de investeringkosten in de benodigde systemen zijn relatief hoog. Bij de financiering van bijvoorbeeld een nieuwbouwwoning kan dit een struikelblok vormen.

6. Wat kost een energie-nul gebouw?

De kosten van de systemen in een energie-nul gebouw worden door een aantal factoren bepaald. De meest voor de hand liggende factor is natuurlijk de omvang van een gebouw. Een groter gebouw vraagt meer (verwarmings-) energie en dus een zwaardere installatie. Een factor die de prijs verder sterk beïnvloedt is de isolatieklasse van het gebouw. De isolatiewaarde van gevels, puien, vloeren en daken bepaalt in grote mate het warmteverlies van het gebouw. Ook het toepassen van warmte terugwinning (WTW) in het ventilatiesysteem draagt bij aan een lager warmteverlies. Dit warmteverlies dient door de energiesystemen weer te worden aangevoerd. Hoe lager het warmteverlies, hoe lager het benodigde vermogen van warmtepompen en bronnen, en hoe lager het elektriciteitsverbruik (dus minder zonnepanelen om deze elektriciteit op te wekken). Wordt de meerinvestering voor duurzame energiesystemen afgezet tegen de kosten bij gebruik van traditionele energie, dan bedraagt de terugverdientijd daarvan zo’n 5 tot 8 jaar.

7. Is er subsidie op energie-nul gebouwen?

Energie-nul gebouwen op zich komen niet in aanmerking voor subsidies. Wel zijn er tal van subsidies en ook fiscale regelingen mogelijk bij het toepassen van de genoemde systemen. Zo kan bij het toepassen van warmtepompen in bestaande gebouwen overheidssubsidie worden aangevraagd en ook wordt de exploitatie van zonnepanelen gesubsidieerd. Ondernemingen kunnen bovendien gebruik maken van Energie Investering Aftrek (EIA) wanneer zij investeren in duurzame bedrijfsmiddelen. Laat u hierover goed informeren wanneer u overgaat tot de aanschaf van duurzame energiesystemen.

8. Welke risico’s zijn er bij het gebruik van het energie-nul concept?

Als de systemen in een energie-nul gebouw goed zijn ontworpen, correct worden geïnstalleerd en op de juiste wijze worden onderhouden, is er nauwelijks sprake van risico’s. De grootste risico’s doen zich voor bij de realisatie. Het is van belang dat bij het ontwerp met de juiste getallen en methodes wordt gerekend. Een gedegen achtergrondkennis van en ervaring met de diverse systemen is de basis van een succesvolle realisatie.

9. Kan energie-nul ook in een bestaand gebouw worden toegepast?

Ja, in principe kan dat. Over het algemeen zal wel gelden dat de realisatie van een energie-nul concept in bestaande gebouwen moeilijker zal zijn vanwege het feit dat allerlei bouwkundige gegevens niet (meer) voorhanden zijn. Er dienen dan schattingen te worden gemaakt voor bijvoorbeeld de isolatiewaardes van gevels, puien, daken en vloeren. Verder kunnen andere (niet technische) redenen er de oorzaak van zijn waarom een energie-nul concept niet kan worden toegepast. Zo mogen op een rijksmonument niet zomaar zonnepanelen worden geplaatst, of is het aanleggen van een aardwarmtebron in de bebouwde omgeving vaak technisch onmogelijk.

10. Wat zijn de belangrijkste voordelen van een energie-nul gebouw?

Het belangrijkste voordeel is dat een energie-nul gebouw geen CO2 uitstoot. Ander voordelen zijn dat de eigenaar/gebruiker van een energie-nul gebouw geen of een zeer lage energierekening ontvangt en dus onafhankelijk is van de prijsschommelingen voor energie op de wereldmarkt. Last but not least is het comfort in een energie-nul gebouw ongekend. Er heerst 24 uur per dag, 365 dagen per jaar een constant klimaat in het gebouw. Er wordt namelijk geen nachtverlaging meer toegepast om energie te sparen. Ook komt dit constante klimaat het gebouw zelf en de aanwezige inboedel ten goede.

Zoek in kennisbank

Aanmelden nieuwsbrief

Uitgelicht

New Energy Systems

New Energy Systems adviseert en installeert systemen voor de opwekking en het gebruik van duurz...

Themasponsors Duurzame bouwconcepten