Vis en visserij

MSC-keurmerk en biodiversiteit

Dr. Nathalie Steins is manager Benelux van MSC, een keurmerk en certificeringsprogramma voor duurzaam gevangen vis over de hele wereld.

Profiel

1. Wat is MSC?

MSC is de afkorting voor Marine Stewardship Council. De MSC is een onafhankelijke internationale non-profit organisatie die een certificeringsprogramma heeft ontwikkeld voor duurzame visserij. Door vis met het blauwe keurmerk van MSC te kopen, weten consumenten zéker dat ze vis kopen die uit een duurzame visserij komt.

Duurzame visserij is visserij die:

 

1. niet bijdraagt aan overbevissing;

2. waarbij de schade aan het leven in zee zo beperkt mogelijk is;

3. waarvoor goede beheersregels gelden.

 

Meer informatie kunt u vinden in de Q&A over het MSC-keurmerk in de gerelateerde items.

 

MSC gecertificeerde zwarte kabeljauw uit Canada

2. Een gezond visbestand is een voorwaarde om het MSC-keurmerk te krijgen, maar kan ook tot schade aan de natuur en de biodiversiteit leiden. Hoe zit dat?

Om gecertificeerd te worden voor het MSC-keurmerk moeten vissers ook aantonen dat ze zo vissen dat schade aan de natuur tot een minimum beperkt blijft. Het team van wetenschappers dat verantwoordelijk is voor de beoordeling , kijkt bijvoorbeeld naar bijvangsten van vissen, vogels, zeezoogdieren en ander leven. Ook wordt gekeken naar effecten op bedreigde en beschermde soorten en naar effecten op het bodemleven. Als er negatieve effecten zijn dan moeten de vissers maatregelen nemen om de effecten zo ver mogelijk terug te dringen. Er mag nooit sprake zijn van onherstelbare schade.

3. Hoe draagt het MSC-keurmerk in zijn algemeenheid bij aan de biodiversiteit?

De MSC gecertificeerde visserijen zijn samen goed voor bijna tien procent van de wereldvangst voor menselijke consumptie. Hun bijdrage aan de biodiversiteit bestaat onder ander uit: het verminderen van de visserijdruk waardoor visbestanden groeien, het terugdringen van bijvangst van vissoorten, vogels en zeezoogdieren en het sluiten van visgronden waar de effecten van de vistuigen te groot zijn.

 

Door het bieden van marktvoordelen aan gecertificeerde vissers wil de MSC bijdragen aan het omkeren van de wereldwijde achteruitgang van de visbestanden en het andere leven in zee. Dat idee werkt, want steeds meer vissers gaan de uitdaging aan en stappen in het MSC-programma. Heel vaak moeten ze daarvoor ingrijpende veranderingen doorvoeren. De winst voor het leven in zee begint zich bij de al gecertificeerde visserijen uit te betalen in gezondere visbestanden, minder ongewenste bijvangsten van vissen, vogels en zeezoogdieren en/of bescherming van het leven op de zeebodem.

4. Zijn er concrete voorbeelden van vissers die ingrijpende veranderingen hebben moeten doorvoeren voor het behoud van de biodiversiteit om zo het MSC-keurmerk te halen?

De visserij met lange lijnen op Chileense zeebaars in het Antarctisch gebied ving jaarlijks duizenden albatrossen bij. De vogels doken op het aas dat aan de haken aan de lijnen hing en verdronken. Om het MSC certificaat te halen verzwaarden de vissers hun haken en bevestigden zij lijnen met wapperende linten boven hun vistuig. De albatrossen kunnen het aas daardoor minder goed zien vanuit de lucht en worden bovendien door de linten afgeschrikt. Bij iedere visreis gaat een onafhankelijke waarnemer mee voor de controle. De bijvangst van albatrossen is nu afgenomen van een paar duizend naar minder dan 10.

 

Ook in de sleepnetvisserij op heek in Zuid-Afrika werden vogelverschrikkers geïnstalleerd en wordt visafval niet meer overboord gegooid als de netten worden uitgezet. Het gevolg is dat de vogelbijvangsten in deze visserij afgenomen zijn van 18.000 naar minder dan 200 per jaar.

 

De volledige vissersvloot op hoki in Nieuw-Zeeland en heek in Zuid-Afrika hebben als gevolg van de certificering beschermde gebieden ingesteld waar zij niet meer met bodemsleepnetten mogen vissen. Hiermee krijgen kwetsbare zeebodems en het leven dat op en omheen groeit de kans zich te herstellen. Er was geen andere mogelijkheid dan tot gebiedssluiting over te gaan, omdat het niet lukte om de vistuigen zelf verder aan te passen.

5. Gebieden die voor MSC gecertificeerde vissers gesloten zijn omdat ze teveel schade toebrengen aan de zeebodem, kunnen door andere vissers die het certificaat niet hebben gewoon bevist worden. De schade aan de natuur is dan dus niet helemaal gestopt. Hoe zit dat?

Het klopt dat niet-gecertificeerde vissers in gebieden mogen vissen die gecertificeerde vissers vanuit hun certificering hebben moeten sluiten. Het gaat er uiteindelijk om dat je via het belonen van vissers die zorgvuldig vissen, anderen stimuleert om zich ook te laten certificeren en de benodigde verbeteringen door te voeren. Daarmee zorg je voor momentum voor het herstel van het leven in zee. De vissoort waarop de visserij zich richt, moet wel altijd goed beheerd worden om het keurmerk te kunnen krijgen, dus ook door de niet-deelnemende vissers. Er mag ook geen sprake zijn van overbevissing.

 

Een goed voorbeeld uit onze eigen Noordzee is de Ekofish Group uit Urk: vijf vissers op Noordzeeschol werden gecertificeerd. Zij sloten als onderdeel van de certificering een aantal visgebieden, omdat de schade van hun vistuig te groot was. Deze gebieden bleven voor de rest van de Noordzeescholvissers gewoon toegankelijk. Een tijdje later sloten acht vissers zich bij de Ekofish Group aan. Zij moesten daarmee ook die gesloten gebieden respecteren. Daarna ging een tweede groep van vier Urker scholvissers (Osprey Trawlers) voor de MSC beoordeling en moesten ook zij deze gebieden sluiten. Het marktsucces van Ekofish Group en Osprey Trawlers wordt nu ook geambieerd door de rest van de Nederlandse scholvloot, die nu ook begonnen zijn met het beoordelingsproces.

6. Is de winst van het MSC-keurmerk voor de biodiversiteit meetbaar?

Herstel van biodiversiteit is niet van de een op de andere dag geregeld. Zeker als het om langlevende kwetsbare soorten gaat, zal het jaren duren en zijn de effecten van maatregelen niet direct snel meetbaar. Maar de verandering die nodig is om dat herstel te bewerkstelligen, is in gang gezet met het behalen van het MSC-keurmerk. MSC laat op dit moment een wetenschappelijke studie uitvoeren waarin de milieuwinst die de certificeringen tot nu toe hebben opgeleverd, precies in kaart wordt gebracht.

 

Over de milieuwinst bij visserijen die op de tiende verjaardag van MSC (1 januari 2009) gecertificeerd waren, is er een meer populair boekje verschenen. Bij de aanbevolen links vindt u de link om het boekje te downloaden.

Zoek in kennisbank

Aanmelden nieuwsbrief

Uitgelicht

MSC (video)

MSC is een internationale non-profit organisatie die duurzame visserij wil bevorderen. Door vis...

Themasponsors Vis en visserij