Duurzame bouwconcepten

Passiefhuis en nul-energiewoning

Drs. ing. Casper Tigchelaar is energieonderzoeker bij het Energy Research Centre of the Netherlands. Hij is expert op het gebied van nul-energiewoningen.

Profiel

1. Wanneer mag een huis de naam nul-energiewoning dragen?

De term nul-energiewoning is niet beschermd. Er zijn dus geen harde eisen aan gesteld. Meestal wordt er bedoeld dat een woning energieneutraal is. SenterNovem hanteert hiervoor de volgende definitie: Een situatie waarbij over een jaar gemeten het energiegebruik van een woning ten minste nul is: er wordt niet méér energie uit het gas- en elektriciteitsnet betrokken dan er vanuit duurzame bronnen aan wordt toegeleverd.

2. Wat is het verschil tussen een passiefhuis en een nul-energiewoning?

Bij een passiefhuis wordt de benodigde energie zoveel mogelijk opgewekt met passieve energie. Als de woning slim ontworpen is met bijvoorbeeld voldoende ramen gericht op het zuiden, dan kan het invallende zonlicht voldoende warmte opleveren om de temperatuur in de woning aangenaam te houden. Om de energievraag zoveel mogelijk te beperken, wordt het huis zwaar geïsoleerd. Zelfs in de winter is er dan nauwelijks aanvullende verwarming meer nodig. Passiefhuizen zijn dus niet per se energieneutraal. Door duurzame energie te gebruiken, kan van een passiefhuis relatief eenvoudig een nul-energiewoning worden gemaakt.

3. Welke mogelijkheden zijn er om energie te winnen via het huis?

- Passieve zonne-energie (via ramen)
- Zonneboilers (voor warmwater)
- PV- of zonnepanelen (voor elektriciteit)
- Warmtepompen

4. Welke methode levert de meeste energie?

Dit is helemaal afhankelijk van de situatie. Met passieve zonne-energie kan heel veel energie worden gewonnen. Ook zonneboilers en warmtepompen kunnen een aanzienlijke bijdrage leveren om de energievraag te dekken.

5. Hoe werkt een warmtepomp?

Een warmtepomp werkt net als een koelkast. In een koelkast ontrekt het koelelement warmte uit de lucht in de kast en pompt dat vervolgens naar buiten. Een warmtepomp ontrekt warmte uit de bodem, het grondwater of de buitenlucht en pompt dat vervolgens het huis in. Voor dit pompen is energie nodig, maar de hoeveelheid energie die gewonnen wordt uit de omgeving is veel groter, zodat een warmtepomp aanzienlijk zuiniger is dan een gewone CV-ketel.

6. Wat zijn warmtemuren?

Warmtemuren of warmtewanden zijn wanden waar warm water (circa 50 graden) doorheen loopt. De wanden worden hierdoor een graad of 30 en zorgen zo voor een aangename temperatuur in de kamer. Een dergelijk systeem voelt comfortabeler aan dan gewone radiatoren en is beter voor de luchtkwaliteit.

7. Welke zonnepanelen zijn het meest rendabel?

Er zijn diverse typen zonnepanelen – ook wel PV-panelen genoemd – die elektriciteit opwekken. De beste panelen kunnen in theorie meer dan 30% van de zonne-energie omzetten in elektriciteit. Deze panelen zijn heel duur. Financieel zijn de meer gangbare panelen, met een rendement van circa 10%, rendabeler. Als gebruik gemaakt wordt van de SDE subsidieregeling, dan kunnen deze panelen zichzelf in 15 jaar terugverdienen.

Daarnaast kunnen zonnecollectoren warm water opwekken. Ook hier is subsidie voor beschikbaar. Voor beide vormen van zonne-energie geldt dat het rendement sterk afhangt van de plaats van bevestiging ten opzichte van de zon.

8. Welke subsidies zijn er voor de bouw van een nul-energiewoning?

Er zijn in Nederland nog geen specifieke subsidieregelingen voor nul-energiewoningen. Wel kun je gebruik maken van groenleningen, waarbij je minder rente betaalt. Ook kunnen projecten soms de status van demonstratieproject krijgen en daarmee in aanmerking komen voor Energie Onderzoek Subsidie (EOS).

9. In welke plaatsen staan al passiefhuizen of nul-energiewoningen?

In Almere, Groenlo, Sliedrecht en Roosendaal staan al passiefhuizen. In Leidsche Rijn is een aantal nul-energiewoningen gebouwd. Op de website van SenterNovem staan verschillende voorbeelden genoemd.

Zoek in kennisbank

Aanmelden nieuwsbrief

Uitgelicht

ECN

ECN is het grootste onderzoeksinstituut in Nederland op energiegebied. De uitstoot van CO2