Hout

Houtcomposieten

Bôke Tjeerdsma is onderzoeksmanager bij SHR Hout Research. Hij is expert op het gebied van houtcomposieten en houtmodificatie.

Profiel

1. Wat zijn hout-kunststofcomposieten?

Dit zijn materialen waarin natuurlijke vezels (houtvezels) met kunststoffen gemengd worden tot een nieuw samengesteld materiaal. De kunststoffen die hierbij vooral gebruikt worden zijn polyethyleen (PE) en polypropyleen (PP). Dit zijn thermoplastische, (her)smeltbare kunststoffen die mengbaar zijn en die je bij een hoge temperatuur en druk in verschillende vormen kunt persen.

Daarnaast bestaan er ook (natuurlijke) vezelversterkte kunststoffen. Dit zijn vooral niet (her)smeltbare kunststoffen (zoals polyesters) waarin glasvezels, die veel gebruikt worden ter versterking van kunst- stof, vervangen zijn door natuurlijke vezels van bijvoorbeeld vlas of hennep. Is de kunststof ook nog vervangen door een natuurlijke hars dan spreken we over een volledige biocomposiet (zie vraag 4 voor meer informatie over biocomposieten).
 

Verschillende profielen van hout-kunststofcomposiet

2. Waarom worden hout en kunststof met elkaar gemengd?

Dat kan gebeuren om verschillende redenen. Soms om het kunststof een natuurlijker uiterlijk te geven. Of om het kunststof andere en betere eigenschappen te geven, bijvoorbeeld door het sterker te maken en minder temperatuurgevoelig. Door twee materialen met heel verschillende eigenschappen te mengen kun je een materiaal krijgen waarin de goede eigenschappen van beiden verenigd zijn. Zo is hout vrijwel ongevoelig voor temperatuur en is kunststof vrijwel ongevoelig voor vocht. 

3. Kun je alleen hout als composietmateriaal gebruiken?

Nee, naast hout worden ook vezels van planten zoals vlas, jute of hennep gebruikt. Ook rest- en afvalvezels van landbouwproducten zoals zonnebloem- of rijsthulzen worden wel in composieten verwerkt. Naast nieuw geproduceerd kunststof wordt in heel veel gevallen gerecycled plastic gebruikt bij de productie.

Houtcomposieten zijn bij uitstek geschikt om zowel natuurlijk als plastic rest- en afvalmateriaal te verwerken in een product dat opnieuw bruikbaar is. 

4. Zijn hout-kunststofcomposieten hetzelfde als biocomposieten?

Nee. Onder hout-kunstofcomposieten verstaan we materialen die deels synthetisch (kunststof) en deels van natuurlijke oorsprong zijn (hout of vezels). Om kunststoffen sterker te maken worden nu nog vaak glasvezels gebruikt. Deze glasvezels kunnen vervangen worden door natuurlijke vezels in zogenaamde vezelversterkte kunststoffen, bijvoorbeeld polyester met hennepvezels.

Biocomposieten bestaan louter uit materialen van natuurlijke oorsprong, zoals natuurlijke harsen of bioplastics op basis van natuurlijke grondstoffen. Er is op dit moment veel aandacht voor materialen die volledig gemaakt zijn van natuurlijke grondstoffen, in plaats van materialen uit aardolie zoals plastics.

5. De houtcomposieten lijken op kunststof. Hoeveel hout zit er eigenlijk in?

Hoewel je het niet zou denken, zit er meestal meer hout dan kunststof in de composieten. Het verschilt van product tot product, maar het houtaandeel varieert van 50% tot 70%. Naast hout en kunststof worden er vaak ook nog kleine hoeveelheden andere ingrediënten aan toegevoegd zoals bindmiddelen en kleurpigmenten.

6. Hoe duurzaam zijn hout-kunststofcomposieten?

Net als bijna alle materialen die in weer en wind worden toegepast kunnen ook hout-kunststofcomposieten verweren in buitentoepassingen. Alleen door toevoeging van kleurpigmenten en andere stabiliserende middelen verkleurt en verweert het materiaal heel langzaam. Doordat in de composiet bijna alle houtdeeltjes omhuld zijn door een laagje kunststof hebben schimmels niet zoveel kans om voor houtrot te zorgen. Daardoor kun je het materiaal zelfs gebruiken in de grond.

Hout-kunststofcomposieten zijn ook duurzaam doordat ze de aarde minder belasten dan pure kunststoffen. Een groot deel van de composiet (50-70%) bestaat namelijk uit materiaal van natuurlijke oorsprong en bijvoorbeeld niet uit van aardolie gemaakt plastic. Zo is een eindige grondstof grotendeels vervangen door een niet uitputtelijke grondstof.

7. Hoe komt het materiaal aan zijn specifieke profielen en vormen?

De houtvezels en de kunststof worden bij de productie eerst met elkaar vermengd tot grote korrels (granulaat). Dit gaat in een machine (extruder) die de korrels verwarmt, kneedt en met een grote draaiende schroef door een matrijs perst. De matrijs heeft de specifieke vorm die je aan het product wil meegeven, zoals een terrasdekdeel waar de ribbels al op zitten. Het voordeel is dat je ook allerlei holle profielen kunt maken en dus heel zuinig met het materiaal kunt werken. Je kunt het product direct in de goede vorm maken en je hoeft dus niet meer te zagen, te schaven of te profielen. Daardoor heb je geen afval bij het maken. 

8. Hoe zit het met hergebruik en recyclen?

Omdat het materiaal thermoplastisch is kun je het altijd weer (her)smel- ten. Na gebruik kunnen de producten dus weer gemakkelijk vermalen worden tot korrels, waarna er op dezelfde manier weer een nieuw product van gemaakt kan worden.

9. Voor welke producten worden hout-kunststofcomposieten gebruikt?

Hout-kunststofcomposieten worden op dit moment veel gebruikt voor bouwproducten, zoals dekdelen voor terrassen, rabatdelen (planken) voor gevelbekleding, palen en schuttingen. We zien steeds meer andere toepassingen zoals bijvoorbeeld stoelen en meubels. Ook voor zwaardere toepassingen in de grond-, weg- en waterbouw, bijvoorbeeld als damwand, worden hout-kunststofcomposieten nu al toegepast.
 

Houtcomposiet als materiaal voor een damwand

10. Is het makkelijk verkrijgbaar?

Hout-kunststofcomposieten worden zowel voor de professionele als voor de particuliere markt aangeboden. Er zijn veel producenten die hun materialen vooral aanbieden via de gangbare dealers van bouw- materialen. Ook in doe-het-zelfzaken en bij de bekende bouwmarkten zijn diverse producten gemaakt van hout-kunststofcomposieten volop verkrijgbaar.

Zoek in kennisbank

Aanmelden nieuwsbrief

Uitgelicht

Amsterdamsche Fijnhouthandel

De Amsterdamsche Fijnhouthandel bestaat al sinds 1900. De fijnhandel is gespecialiseerd in het ...

Themasponsors Bouwmaterialen