Milieu

Water Footprint

Prof. Arjen Hoekstra is hoogleraar multidisciplinair waterbeheer en coördinator van het Twente Water Centre.

Profiel

1. Wat is de Water Footprint precies?

De Water Footprint – letterlijk watervoetafdruk – is een maat voor de hoeveelheid water die een burger, bedrijf of land per jaar nodig heeft. Daarbij wordt ingecalculeerd hoeveel water nodig is om producten te realiseren: grondwater, oppervlaktewater, maar ook regenwater. Water is een global resource die ongelijk verdeeld is over de wereld. Handel in waterintensieve producten van waterrijke naar waterarme gebieden maakt dat mensen in zeer waterarme gebieden kunnen overleven.

2. Hoe groot is onze watervoetafdruk?

Het gebruik van drinkwater is maar 5% van het totale zoetwatergebruik op aarde. 10% gaat naar de industrie en 85% naar de landbouw. Tellen we het water op dat wereldwijd nodig is voor productie, dan komen we uit op een watervoetafdruk van 7.500 miljard kubieke meter per jaar. Dat is per wereldburger gemiddeld 1.250 kubieke meter per jaar. De verschillen tussen landen zijn echter heel groot, de watervoetafdruk van een Amerikaan is vele malen groter dan die van een Indiër.

3. Kunt u voorbeelden noemen van watervoetafdrukken?

Voor een kopje koffie is gemiddeld 140 liter water nodig, voor een katoenen overhemd 2.700 liter, voor een kilo kaas 5.000 liter en voor een kilo rundvlees 16.000 liter. Op de website van waterfootprint staat een productgalerij waar de watervoetafdruk van verschillende producten te vinden is.

4. En hoe groot is de watervoetafdruk van Nederland?

De maat van het totale watergebruik is gerelateerd aan consumptie. Nederland heeft een watervoetafdruk die voor tachtig procent buiten Nederland ligt. We kunnen ons dus afvragen hoe duurzaam onze consumptie is. Soja komt uit Brazilië, cacao uit Ghana, thee uit Indonesië, koffie uit Colombia en wijn uit Zuid-Afrika. Niet overal is de waterproductie even zuiver en duurzaam. De prijs die voor het waterverbruik betaald zou moeten worden is niet doorberekend in de prijs voor deze producten.

5. Zouden er naast fair trade labels ook water footprint labels moeten komen?

Ik ben niet zozeer voorstander om overal labels op te plakken, maar meer geneigd om bedrijfssectoren te dwingen zich aan duidelijk waterbeleid te houden en dat ook uit te voeren. Handelsketens zouden in zijn geheel verbeterd moeten worden zodat water wordt doorberekend in de prijs. Als dat niet gebeurd zijn de gevolgen erg groot.

6. Wat zijn de gevolgen van ongelijk verdeelde watervoetafdrukken?

Het blijkt dat waterintensieve producten soms vanuit waterschaarse regio’s worden geëxporteerd. Neem de export van katoen uit het gebied rondom het opdrogende Aralmeer in Kazachstan. Of de export van suiker uit de opdrogende Pakistaanse Indusvallei. Of de export van industriële goederen uit China die snel vervuilende rivieren tot gevolg heeft.

7. Merkt u een veranderd bewustzijn voor het wereldwijde watergebruik?

De belangstelling voor ons concept groeit. Er komt steeds meer inzicht dat water meer dan iets lokaals is. Verschillende organisaties variërend van overheden tot NGO’s tot bedrijven committeren zich aan de missie van het Water Footprint Network. Die missie is komen tot gedeelde mondiale standaarden over hoe de watervoetafdruk te berekenen. Op deze manier kunnen we afspraken maken over effectieve vermindering.

8. Wat kunnen consumenten nu al doen?

De consument weet niet wat hij consumeert omdat de watervoetafdruk niet zichtbaar is. Momenteel kunnen consumenten niet meer doen dan het vermijden van bepaalde producten die heel veel water kosten. Rundvlees kost veel meer water dan kip. En suiker van suikerriet kost meer water dan suiker van suikerbieten. Consumenten zouden producten beter moeten kunnen kiezen en daar valt nog heel veel winst te halen.

9. Hoeveel winst valt er nog te behalen?

De watervoetafdruk van de mens is zeker nog met een kwart tot de helft te reduceren. Maar of dat gaat gebeuren hangt uiteraard af van politieke wil. Een ingewikkeld proces, waarin zowel overheden, bedrijven en consumentenorganisaties een rol spelen. Maar het Water Footprint Network heeft veel potentie waar ruimte voor optimisme is.

Zoek in kennisbank

Aanmelden nieuwsbrief

Themasponsors Milieu