Woning en water

Water koken

Martijn van Elburg is industrieel ontwerper bij een adviesbureau dat onderzoek heeft gedaan naar energie-efficiëntie. Hij is expert op het gebied van water koken.

Profiel

1. Wat is water koken eigenlijk?

Water koken is het verhitten van water tot het punt dat het in waterdamp overgaat. Op dat punt is het water hevig aan het borrelen en bubbelen en is de temperatuur 100 graden Celsius. Omdat de temperatuur waarbij water overgaat in waterdamp (een gas) afhankelijk is van de luchtdruk, kan het zijn dat bij een zeer lage luchtdruk (hoog in de bergen) water al kookt bij een lagere temperatuur.
 

2. Waarom koken we water?

Om diverse redenen. De meest belangrijke reden is dat de hoge temperatuur bacteriën en andere micro-organismen onschadelijk maakt zodat het voedsel of de drank die bereidt wordt veilig is om te eten. Daarnaast is het koken nodig om voedsel (groenten of vlees) te laten garen. Veel theeliefhebbers zweren bij het gebruik van (flink)doorgekookt water omdat de thee hierdoor lekkerder smaakt.

3. Hoeveel water kookt men gemiddeld?

Het gemiddelde totale waterverbruik in ons land is zo’n 128 liter per persoon per dag. Dat water gebruiken we, om te douchen, tanden te poetsen, onze handen te wassen en eten en drank te bereiden, maar ook voor de (vaat)-wasmachine en het toilet. Hiervan wordt zo’n 45 liter water per dag uit de keukenkraan verbruikt en daarvan wordt ongeveer 1/3 gekookt.

Volgens VEWIN* tappen we circa 1,2 liter water per persoon per dag om koffie en thee mee te zetten. Per gezin per jaar (2,44 personen en 365 dagen) is dat zo'n 1070 liter kokend water. Daarnaast tappen we circa 1,7 liter water per persoon per dag om voedsel mee te bereiden. Hiervan wordt echter een flink deel gebruikt om te spoelen en dergelijke. Stel dat slechts 40% werkelijk gebruikt wordt voor koken. betekent dit een verbruik per jaar per huishouden van 600 liter kokend water. Het totaal aan water dat we tappen om te koken is dan circa 1670 liter per gezin per jaar.
________________________________
*VEWIN:rapportage Waterverbruik Thuis, 31 januari 2008. Hierin is door een panel van 2454 huishoudens bijgehouden wat hun waterverbruik was.

4. Maar hoeveel kokend water wordt werkelijk geconsumeerd?

Niet al het water dat we koken wordt ook werkelijk geconsumeerd. Gemiddeld genomen drinkt een Nederlander 140 liter koffie per persoon per jaar en 100 liter thee per persoon per jaar. Dat is 590 liter per gemiddeld gezin per jaar. Maar we hebben eerder gezien dat er echter 1070 liter getapt is, dus is er 480 liter water teveel gekookt, een overdosering van circa 80%! Bij groenten, soep en andere gerechten is de overdosering (het koken van meer water dan werkelijk benodigd) veel kleiner, circa 36%. Als al het minimaal benodigde kokend water en de getapte hoeveelheid worden vergeleken blijkt er gemiddeld genomen circa 60% water teveel getapt en gekookt te worden.

5. Wat zijn de meest gebruikte manieren om water te koken?

Om water te koken moet je hitte toevoegen, dat kan op twee manieren: met elektriciteit of gas. Bij elektriciteit kun je denken aan een waterkoker, een fluitketel op een elektrische kookplaat of een Kokendwaterkraan. Bij gas kun je denken aan een fluitketel op het gas. Welke manier het handigst is hangt af van wat je met het water wilt doen. Er zit natuurlijk wel een verschil tussen een kop thee of het koken van spaghetti. 

6. Wat is de meest zuinige manier om water te koken?

De basis van het rendement is de hoeveelheid energie om water van 10 naar 100 graden te brengen, gedeeld door wat er werkelijk aan (primaire) energie er in gestopt wordt. We houden hierbij rekening met overdoseren (meer water koken dan werkelijk benodigd), doorkoken (te lang water gekookt), het omzettingsrendement van het toestel (in hoeverre wordt de energie van gas of elektra omgezet in hitte die het water verwarmd), plus overige verliezen (zoals verdamping) en dan ook nog de verliezen die elektrische toestellen hebben vanwege de omzetting van primaire brandstof naar elektriciteit.

Zoek in kennisbank

Aanmelden nieuwsbrief

Themasponsors Woning en water