Duurzame Inkoop

Duurzaam inkopen

Annechien ten Brink is adviseur maatschappelijk verantwoord ondernemen bij een adviesbureau voor duurzame ontwikkeling. Ze is expert op het gebied van duurzaam inkopen.

Profiel

1. Wat is duurzaam inkopen?

Duurzaam inkopen (ook wel: maatschappelijk verantwoord inkopen) betekent dat u bij het inkopen van producten en diensten rekening houdt met duurzaamheidsaspecten, zoals milieu en mensenrechten. In uw aankoopbeslissing houdt u rekening met deze aspecten. Dat betekent niet dat zaken als prijs, levertijd of kwaliteit niet meer belangrijk zijn, integendeel. Naast deze klassieke criteria weegt u bij duurzaam inkopen ook de duurzaamheidsprestaties van het product of de leverancier mee.

2. Welke producten kan ik duurzaam inkopen?

Bij de inkoop van vrijwel alle denkbare producten kan rekening gehouden worden met duurzaamheidsaspecten, van koffie tot kantoorgebouwen en van papier tot vrachtwagens. Soms is het duidelijk wat de duurzaamheidsaspecten van een product zijn: een energiezuinig apparaat is duurzamer dan een energieverslindend exemplaar, en koffie die voldoet aan de eisen van het Max Havelaar-keurmerk is duurzamer dan koffie zonder keurmerk. Maar soms is het lastiger aan te geven op welke aspecten u moet letten bij duurzaam inkopen en is enig vooronderzoek vereist.

3. Overheden zijn toch verplicht om duurzaam in te kopen?

De Nederlandse overheden hebben in 2005 onderling afgesproken duurzaam te gaan inkopen. In 2008 zijn hiervoor concrete doelstellingen geformuleerd. Gemeenten, provincies en waterschappen willen in 2015 voor 100% duurzaam inkopen. Universiteiten en hogescholen hebben vergelijkbare doelen geformuleerd. Overigens geldt het duurzaam inkopen-beleid niet voor álle producten die de overheid inkoopt, maar voor een selectie van ongeveer vijftig productgroepen. Gezamenlijk kopen de Nederlandse overheden voor ongeveer vijftig tot zestig miljard euro per jaar in. Door duurzaamheidseisen te stellen wordt de markt voor duurzamere producten vergroot.

4. Wat moet ik doen als ik met duurzaam inkopen wil beginnen?

Er zijn verschillende manieren om met duurzaam inkopen te beginnen. Van facilitaire zaken als papier, koffie, catering en kantoorinrichting zijn meestal gemakkelijk duurzame varianten te vinden. Hiervoor zijn volop standaard producten beschikbaar. Denk bijvoorbeeld aan groene stroom, papier met FSC-certificaat, Fairtrade-koffie of biologische broodjes. Voor kantoororganisaties is dit al een goede eerste stap.

Lastiger wordt het vaak als het gaat om producten die een rol spelen in het productieproces van uw bedrijf. Dan is een goede analyse van uw inkoopstromen noodzakelijk, plus inzicht in de duurzaamheidsaspecten daarvan. Wellicht zijn duurzamere producten eenvoudig verkrijgbaar, maar soms zult u met uw leverancier moeten gaan overleggen over het verduurzamen van zijn product of productieproces. Begin bij leveranciers waarop u invloed kunt uitoefenen, bijvoorbeeld omdat u een belangrijke afnemer bent.

5. Hoe weet ik zeker of een leverancier zo duurzaam is als hij zegt?

De duurzaamheidsprestaties van een product of dienst zijn soms lastig aan te tonen. Als inkoper kunt u naar verschillende bewijsstukken vragen, bijvoorbeeld certificaten of keurmerken. Als een leverancier niet over keurmerken beschikt, kan hij wellicht op een andere manier aantonen dat zijn product toch aan de eisen voldoet. Inkopers van overheden kunnen volgens het landelijke beleid voor duurzaam inkopen veelal genoegen nemen met een zelfverklaring van de leverancier. Als de leverancier geen enkel bewijs kan overleggen, kunt u overwegen een audit te (laten) uitvoeren waarin u de duurzaamheidsclaims verifieert.

6. Is duurzaam inkopen duurder?

Duurzaam inkopen is niet per definitie duurder dan niet-duurzaam inkopen. Zeker op langere termijn zijn duurzame producten vaak goedkoper, bijvoorbeeld omdat ze minder energie verbruiken of minder onderhoud vergen. Soms is de initiële investering wel groter. Of duurzaam inkopen duurder is, hangt dus vooral af van de termijn waarover u de kosten berekent. Als alle kosten over de levensduur worden berekend, van aanschaf tot en met afdanken, is duurzaam inkopen meestal niet duurder. Niet-duurzame producten kunnen vaak ook goedkoper zijn, doordat ‘maatschappelijke kosten’ zoals milieuvervuiling of uitputting van grondstoffen niet in de prijs verwerkt zijn. In bepaalde sectoren (textiel, natuursteen) is bovendien het gevaar aanwezig dat ergens in de keten kinderarbeid plaatsvindt. Dat drukt wel de kosten, maar is niet erg duurzaam.

7. Wat levert duurzaam inkopen eigenlijk op?

Door bij uw inkopen en aanbestedingen duurzaamheidseisen te stellen, vergroot u de vraag naar duurzame producten. Daardoor wordt het voor producenten en leveranciers aantrekkelijker om duurzamer te gaan werken. De impact van duurzaam inkopen kan heel groot zijn, want veel productieketens reiken tot de verste uithoeken van de wereld. Uiteindelijk leidt dit tot een verduurzaming van de economie en tot minder energieverbruik, armoede en vervuiling.

Zoek in kennisbank

Aanmelden nieuwsbrief

Uitgelicht

BECO

BECO werkt samen met haar klanten aan duurzame oplossingen. Duurzaam ondernemen en besture...

Themasponsors Duurzame Inkoop