-
1. Wat kun je verstaan onder ‘relatiegeschenken’?
-
‘Relatiegeschenk’ is een rekbaar begrip. Onder relatiegeschenken verstaan we het geschenk dat een bedrijf, instelling of overheidsorganisatie aan zijn relaties geeft, maar ook geschenken die tijdens beurzen (give aways) of bij promotionele acties (premiums) worden weggegeven. Dit zijn promotionele artikelen, zoals een t-shirt met het logo van een bedrijf. Een derde vorm van relatiegeschenken zijn de (kerst)geschenken aan de medewerkers van het bedrijf.
-
2. Wat is fair trade?
-
Fair trade is een mondiale beweging die zich inzet voor de verbetering van de handelsvoorwaarden van producenten in ontwikkelingslanden gericht op een betere levensstandaard.
* De veel gebruikte definitie van fair trade is:
Een handelspartnership gebaseerd op dialoog, transparantie en respect, dat grotere rechtvaardigheid in internationale handelsrelaties zoekt. Het draagt bij aan duurzame ontwikkeling door betere handelsvoorwaarden te bieden en de rechten van gemarginaliseerde producenten veilig te stellen, vooral in landen in het zuidelijk halfrond (www.wfto.com). Dit geeft producenten de mogelijkheid om hun levensomstandigheden te verbeteren en toekomstgericht te denken. Fair trade biedt consumenten en inkopers een krachtig instrument om door hun inkopen armoede te verminderen.
De tien standaarden van fair trade voor non-food relatiegeschenken zijn:
1. mogelijkheden creëren voor economisch minder bevoorrechte producenten
2. transparantie en accountability
3. handelspraktijk met zorg voor de sociale en economische omstandigheden en het milieu van gemarginaliseerde kleine producenten, zonder winstmaximalisatie ten koste van de producent.
4. betaling van een eerlijke prijs
5. geen kinderarbeid of gedwongen arbeid
6. non-discriminatie, gelijke behandeling van man en vrouw, vrijheid van vereniging en vergadering
7. veilige en gezonde arbeidsomstandigheden
8. capacity building
9. bevordering van fair trade
10. zorg voor het milieu
-
3. Zijn fair trade relatiegeschenken duurzaam?
-
Ja, fair trade producten zijn een goede manier om duurzame relatiegeschenken in te kopen omdat de producten aan de drie verschillende duurzaamheidsaspecten ‘people, planet en profit’ voldoen.
Door het gebruik van overwegend natuurlijke materialen en de handmatige productie hebben fair trade producten een relatief lage CO2 uitstoot. Er is in fair trade veel aandacht voor arbeidsomstandigheden, zoals de uitbanning van kinderarbeid. Tenslotte is winstgevendheid belangrijk voor elke stap in de fair trade keten. Een financieel onafhankelijke handelsketen zorgt voor een duurzame afzetmarkt voor de producent en biedt de klant een concurrerend product met echte ‘value for money’.
-
4. Is fair trade een goed doel?
-
Nee, fair trade is een manier van ondernemen. Een fair trade product kopen is veel meer dan een financiële bijdrage aan een goed doel of het betalen van een ‘eerlijke’ prijs: de aankoop van een product stimuleert rechtstreeks de economische zelfstandigheid van producenten in ontwikkelingslanden die werkgelegenheid in goede omstandigheden bieden. Een fair trade relatiegeschenk betekent een concrete marktuitbreiding voor de producenten.
-
5. Waarom is een fair trade relatiegeschenk belangrijk voor een bedrijf of organisatie?
-
Een relatiegeschenk is het visitekaartje van een organisatie.
Het duurzame imago van een organisatie is alleen geloofwaardig als duurzaamheid in alle aspecten van het bedrijfsproces doorwerkt, dus ook in relatiegeschenken.
Een fair trade relatiegeschenk biedt de organisatie een drieledig voordeel: een actieve stap om duurzaamheid in de inkoop van relatiegeschenken door te voeren, een rechtstreekse bijdrage aan duurzame economische ontwikkeling en een kans om het duurzaamheidsbeleid op een onderscheidende en effectieve manier bij de doelgroep onder de aandacht brengen.
-
6. Waarom is een organisatie koploper met een fair trade relatiegeschenk?
-
Een fair trade relatiegeschenk spreekt niet alleen meer aspecten van duurzaamheid aan dan een CO2- of milieu gerelateerd relatiegeschenk. Het zet duurzaamheid kracht bij doordat de organisatie een directe bijdrage levert aan armoedebestrijding door producten in te kopen van producenten in regio’s die soms slechte toegang tot de afzetmarkt hebben. Fair trade wordt steeds meer gevraagd in inkoop, bijvoorbeeld bij overheden, maar dit gaat nu vooral nog om food producten. Een professioneel fair trade relatiegeschenk is voor elk bedrijf een kans om zich bij klanten, werknemers, consumenten, investeerders en andere stakeholders te profileren en te onderscheiden als koploper in duurzaamheid.
-
7. Hoe kun je beoordelen of een relatiegeschenk fair trade is?
-
• Het eenvoudigste is nagaan of een product zelf, of de importeur en/of producent een internationaal erkend fair trade keurmerk heeft. Deze keurmerken geven aan dat een product aan specifieke fair trade criteria beantwoordt. De keurmerken worden beschreven bij vraag 8.
• Daarnaast controleren of het keurmerk geldt voor het specifieke product dat wordt gekocht. Keurmerken die op websites of ander promotiemateriaal van leveranciers worden getoond, gelden niet altijd voor elk product dat de website aanbiedt.
• Een product zonder keurmerk voldoet wellicht toch aan de gewenste fair trade eisen. Vraag hierover informatie aan de leverancier. Professionele fair trade leveranciers zijn toegewijd aan fair trade en zijn in staat om adequaat en transparant informatie te geven over de verschillende aspecten van de productie.
-
8. welke keurmerken bestaan voor fair trade organisaties?
-
Fair trade is geen beschermd begrip. Om te beoordelen of een relatiegeschenk volgens fair trade principes wordt geproduceerd, zijn er drie belangrijke richtlijnen:
• Voor voedingsmiddelen, producten van katoen, voetballen en bloemen wordt het fair trade/Max Havelaar-keurmerk verleend door Stichting Max Havelaar, onderdeel van de Fair Trade Labelling Organisation (FLO). Dit keurmerk houdt in dat elke schakel in de keten, van grondstof tot eindgebruiker, aan strenge eisen op het gebied van fair trade voldoet. Het keurmerk mag alleen gevoerd worden door bedrijven die de licentie hebben en het keurmerk staat op de verpakking van het product afgebeeld.
• Voor non-food, meestal handgemaakte producten van o.a. hout, leer, papier, steen, textiel, keramiek, etc. is de World Fair Trade Organisation (WFTO) een goede internationale maatstaf. Het is geen keurmerk in de strikte zin, maar lidmaatschap van de WFTO is wel een garantie dat een bedrijf aan strenge eisen op het gebied van fair trade voldoet en zich verbindt om volgens fair trade standaarden te werken. Lid zijn producentenorganisaties, importeurs, nationale verenigingen van wereldwinkels. WFTO kent regionale organisaties in Azië, Afrika, Europa en Latijns-Amerika. Het logo van de WFTO staat niet op het product maar kan wel op bv. de website of promotiemateriaal staan. Het logo mag alleen gevoerd worden door leden van WFTO.
• Nationale (retail)organisaties voor fair trade zoals de Landelijke Vereniging van Wereldwinkels (LvWW) en het equivalent in Groot-Brittannië, British Assocation of Fair Trade (BAFT), andere europese landen, Japan of Amerika bv. Fair Trade Federation. Het logo van deze organisaties mag alleen gevoerd worden door leden van deze verenigingen. De meeste van deze organisaties zijn lid van WFTO.
• Voor producten zonder erkenning als bovengenoemde, is het moeilijk te controleren of ze volgens fair trade principes zijn geproduceerd. Achtergrondinformatie over het gebruikte materiaal, de productie en de keten kan hierover inzicht bieden. Andere logo’s die duurzame producten aangeven, kunnen gemaakt zijn door de leverancier zelf zonder dat de producten voldoen aan geldende eisen. Daarom is het zinvol om na te gaan door welke organisatie het gebruik van het logo wordt gelicentieerd en door wie het wordt gecontroleerd.
-
9. welke duurzaamheidsaspecten worden ingevuld bij een fair trade relatiegeschenk?
-
In elke stap van de keten komen duurzaamheidsaspecten aan bod:
• Ontwerp: van belang is o.a. of het product lang meegaat, afval creëert, of het een gebruiksfunctie heeft, nadat de attentiewaarde is aangesproken, de verpakking en of traditionele productietechnieken gehandhaafd blijven.
• Grondstoffen: fair trade producten zijn vaak gemaakt van lokaal beschikbare grondstoffen die met lage investeringen en dikwijls uit hernieuwbare bronnen gewonnen kunnen worden.
• Productie: fair trade producenten maken vaak gebruik van kleinschalige en/of traditionele technieken die vaak al eeuwen bestaan en met een relatief lage milieubelasting. Ook gaan zij vaak zuinig om met afval van productie.
• Arbeidsomstandigheden: dit is een zeer belangrijk aandachtspunt bij fair trade. Een belangrijk punt is of een producent zich aan de International Labour Organisation (ILO)-conventies houdt. Een fair trade producent houdt zich minimaal aan de volgende regels:
- geen kinderarbeid (ILO convention 138)
- geen gedwongen arbeid (ILO convention 29)
- betaling van een eerlijk loon (ILO convention 95 en 131)
- veilige arbeidsomstandigheden (ILO convention 155 en recommendation 164)
- geen discriminatie in werkgelegenheid of remuneratie
- gelijk loon voor mannen en vrouwen voor gelijk werk
- recht op lidmaatschap van een vakbond of werknemersorganisatie
• CO2 Uitstoot: In het algemeen vraagt handgemaakte productie van natuurlijke grondstoffen minder energie dan productie met machines van kunststof producten. Kijk naar de grootte van CO2 uitstoot en of deze gecompenseerd wordt? De CO2-uitstoot van vracht is eenvoudig te compenseren.
• Transparantie: van belang is o.a. of er inzicht is in de keten, of de importeur een licentie of een keurmerk van een fair trade organisatie heeft of dat het fair trade aspect op een andere wijze te controleren is.
-
10. Zijn fair trade relatiegeschenken duurder dan andere relatiegeschenken?
-
Fair trade relatiegeschenken hoeven niet duurder te zijn. De prijs van een product reflecteert de oplage van het product en de kosten die worden gemaakt om het relatiegeschenk te produceren en aan de klant te leveren. Bij fair trade komt de mens op de eerste plaats dus zijn loonkosten bij fair trade producten een belangrijke factor, waar niet op bezuinigd mag worden om de prijs van het product te verlagen. Op dit moment zijn fair trade relatiegeschenken in aantal kleiner, maar hoe meer organisaties fair trade inkopen, hoe goedkoper fair trade relatiegeschenken worden. Bovendien, wat wil de organisatie communiceren met het relatiegeschenk: de laagste prijs of duurzaamheid?
-
11. Wat zijn voorbeelden van fair trade-relatiegeschenken?
-
Denk bijvoorbeeld aan:
• pennen van hout of andere biologisch (recyclede) grondstoffen zoals been
• sleutelhangers van hout, vilt of kunststof van natuurlijke oorsprong
• tassen van katoen of jute
• congresbenodigdheden van bv handgemaakt papier of andere natuurlijke materialen uit hernieuwbare bronnen of van gerecyclede grondstoffen.
• t-shirts van biologische en FLO gecertificeerde katoen én fair trade gemaakt
• spellen en speelgoed van hout
• sjaals en mutsen van wol, zijde of alpaca, een wolsoort van zeer hoge kwaliteit
• bureau accessoires van natuurlijke materialen zoals hout of steen
• symbolische producten van steen
• leerproducten van hoge kwaliteit
Deze producten zijn beschikbaar bij fair trade leveranciers en er is nog veel meer mogelijk. In samenwerking met de klant kan tot verrassende nieuwe ideeën gekomen worden.