-
1. Waarom is het belangrijk gebouwen goed te isoleren?
-
Het gaat hierbij vooral om het verbeteren van het comfort van de bewoners of gebruikers van een gebouw. Als er beter wordt geïsoleerd, kan er veel bespaart worden op de energierekening. Omdat slecht geïsoleerde gebouwen een (veel) te hoge bijdrage leveren aan de CO2 uitstoot, is het belangrijk gezamenlijk te werken aan het terugdringen hiervan.
-
2. Geldt het isoleren alleen voor woningen of juist alleen voor bijvoorbeeld kantoren of voor beide?
-
Het thermisch isoleren geldt voor alle gebouwen. Er staan in Nederland bijvoorbeeld veel kantoorgebouwen uit de 70-er jaren die erg slecht geïsoleerd zijn. Deze gebouwen komen sterk in aanmerking voor renovatie en behalve isolatie van het dak of de (spouw)muren kan er veel gedaan worden aan het isoleren van de gevels. Naast kantoren geldt dit eigenlijk voor alle typen gebouwen; van flatgebouwen tot ziekenhuizen, gebouwen van de overheid, scholen etc. Voor nieuwbouw projecten geldt dat deze over het algemeen momenteel zeer duurzaam en goed geïsoleerd worden gebouwd.
-
3. Met welke producten kan de gevel bijvoorbeeld goed worden geïsoleerd?
-
Er zijn eigenlijk twee materialen die overblijven die het beste scoren als het gaat om het isoleren van een gebouw, namelijk kunststof en aluminium. Hout valt hier vaak af vanwege de hoge onderhoud- en servicekosten. Het design, de toepassing het verbruik, de kostenbesparingen op korte en lange termijn zijn hier de belangrijkste factoren ter afweging. Aluminium profielen zijn een sterk materiaal, is door middel van isolatoren thermisch volkomen van elkaar gescheiden en is geschikt voor grotere afmetingen en/of complete (vlies)gevels, terwijl kunststof kozijnen beperkt blijven tot elementen die passen in een bouwkundige opening.
De verschillende materialen komen echter steeds dichter bij elkaar te liggen. Zo zijn er kozijnen voorzien van kleurfolies waarbij zelfs de professional niet direct kan zien waar het om gaat, kunststof of aluminium of worden profielen met elkaar gecombineerd. Vanzelfsprekend is de keuze van het glas hier ook van belang. HR++ glas is al heel normaal, terwijl steeds vaker drie-dubbel-glas wordt toegepast. Ook wordt steeds vaker hoogwaardige geïsoleerde en supergeïsoleerde gevelsystemen gebruikt.
-
4. Kost dat isoleren veel geld?
-
Nee, het levert wel veel geld op. Het investeren in bijvoorbeeld betere kozijnen bespaart de bewoner van een woning of appartement per jaar erg veel geld. Ook eigenaren van gebouwen of woningcorporaties zien de zin van het beter isoleren uiteraard ook in. Projectontwikkelaars denken veel beter na over hun rendement en zijn ook vastbesloten de balans tussen duurzaamheid en economie veel beter af te wegen. Afgezien van de maatschappelijke verantwoording en levensduur verlenging van een gebouw, levert het investeren in betere geïsoleerde woningen of kantoren bij verkoop ook veel meer op en komt de verbetering van het comfort de gebruiker of bewoner sterk ten goede.
-
5. Is het (thermisch) isoleren het enige middel om energie te besparen?
-
Nee, eigenlijk is het maar een klein deel. Om op een maximale manier energie te besparen is het veel beter om naast de isolatie een gebouw intelligenter te maken, bijvoorbeeld door de gevels zelf te laten bepalen of ze dicht zouden moeten zijn of open. Het automatiseren van een gebouw speelt hier een belangrijke rol. Ramen die uit zich zelf sluiten, koeling door nachtventilatie toe te passen of bijvoorbeeld in een hotel: de gast verlaat de kamer, het licht gaat uit, de verwarming gaat naar beneden en de ramen sluiten zich. Bij het isoleren en automatiseren speelt de veiligheid en design een grote rol.
-
6. Waarom spelen de veiligheid en design ook een rol bij het energie besparen in een gebouw?
-
Naast de isolatie is het belangrijk ramen automatische functies te geven. Het mag echter niet zo zijn dat bijvoorbeeld bij een school de ramen die tijdens de pauze zijn geopend, dicht gaan terwijl een leerling nog iemand uitzwaait. De veiligheid van gebouwen neemt sowieso toe. Mensen voelen zich steeds meer bedreigd; dit gaat van inbraakwerende voorzieningen in woningen tot uitgebreide veiligheidsconcepten voor grote projecten, ziekenhuizen en openbare gebouwen. Denk hierbij aan brand- en rookwering, kogel- en explosiewering, uit- en inbraakwering etc. Ook het ontwerp speelt een grote rol; geen enkele architect zal accepteren dat systemen die zorgen voor de veiligheid of automatisering boven op de gevel worden geschroefd. Daarom worden dergelijke voorzieningen niet-zichtbaar in de gevel geïntegreerd.
-
7. Wat kan er gedaan worden om naast energie te besparen ook energie op te wekken?
-
Er kan ook energie worden gegenereerd door een gebouw. Of dit nu los op het dak staat of in de gevel geïntegreerd; het toepassen van PV of thermische systemen kan nog behoorlijk worden uitgebreid. Ondanks het uitblijven van goede subsidieregelingen en ondanks het feit dat de opbrengst van de systemen niet gigantisch is (de afschrijving is dus lang), is het energie opwekken toch voor veel markt partijen "business as usual". De industrie werkt er keihard aan om de rendementen steeds hoger te krijgen. Ook worden moderne technologieën ontwikkeld om bijvoorbeeld PV systemen transparanter te krijgen. Daarnaast worden warmtepompen en absorptie koeling meer en meer toegepast.
-
8. Hoe ver gaat de industrie? Wacht deze af of neemt deze hierin juist een belangrijke plaats in?
-
Vanuit de industrie worden allerlei initiatieven ontwikkeld die via de investeerder, projectontwikkelaar, woningcorporatie, aannemer toegepast worden bij de renovatie of nieuwbouw van verschillende typen gebouwen in Nederland en daar buiten. De steeds zwaardere eisen die door de overheid in Nederland worden gesteld (EPC) is hierbij een stimulans. Ook de rol van brancheverenigingen, zoals het VKG en VMRG is hier zeker aanwezig en vanuit deze organisatie worden bijzonder goede initiatieven ontplooid op het gebied van energie besparen en energie winnen. Op het gebied van gevelsystemen bijvoorbeeld worden steeds beter geïsoleerde kozijnen op de markt gebracht. In vergelijking met vijf jaar geleden is de isolatiewaarde van aluminium kozijnen verdubbeld. Ook kunststof kozijnen zijn dieper geworden en bestaan uit meer isolerende luchtkamers.
-
9. En blijft het bij beter geïsoleerde, automatisch te bedienen ramen?
-
Ook hier is de industrie veel verder dan wat er op dit moment wordt toegepast. De bouw in Nederland is wat dat betreft erg traditioneel en het duurt lang voordat noviteiten toegepast worden. Maar de ontwikkeling gaat verder. Zo zijn er gevels mogelijk, waarbij de centrale installatie - verwarming, koeling, ventilatie en beluchting - als een decentrale unit wordt uitgevoerd. Deze gevels besparen niet alleen op de hoge installatiekosten, maar door het vervallen van de (verlaagde)systeemplafonds kan de ontwikkelaar extra verdiepingen realiseren die voor meer rendement zorgen. Zulke gevels kunnen worden voorzien van automatisch te bedienen ramen en buitenzonwering en geïntegreerde PV-panelen.
-
10. Hoe ziet de verdere toekomst er uit, om gebouwen nog duurzamer te maken?
-
Gevelsystemen als hierboven omschreven - voorzien van een decentrale installatie en automatische functies - zijn zonder meer toe te passen in kantoren of ziekenhuizen en er zullen zeer zeker doorontwikkelingen komen die het mogelijk maken hiervan afgeleide varianten in andere marktsegmenten toe te passen. In de toekomst denken wij dat gebouwen zich steeds meer zullen adapteren aan de omstandigheden, 's zomers anders als 's winters en overdag anders als 's avonds. Denk hierbij aan door de gebruiker te kiezen "layers" met verschillende functies, waarbij ook de opslag van warmte in wanden wordt toegepast, waarbij deze warmte pas dan wordt afgegeven wanneer dit nodig is.