Green Finance
Verantwoord beleggen: ESG-onderzoek
Yvonne Janssen is ESG-analist bij SNS Asset Management. SNS AM is de specialist op het gebied van verantwoord institutioneel vermogensbeheer.
Profiel
-
1. Wat is een ESG-onderzoek?
-
Verantwoord beleggen begint bij een gedegen ESG-onderzoek. ESG staat voor Environmental Social en Governance. In een ESG-onderzoek worden het beleid en de prestaties van een bedrijf op sociaal en milieu vlak, alsmede op het gebied van bestuur, onderzocht, met de verantwoorde beleggingscriteria van de klant als leidraad. Op basis van een ESG-onderzoek adviseert de ESG-analist de klant om wel of niet in een bedrijf (of land) te investeren.
-
2. Hoe ziet een ESG-onderzoek eruit?
-
De gevolgen van een ESG-onderzoek voor een bedrijf (of land) kunnen vergaand zijn; het kan leiden tot een advies om niet (langer) in een entiteit te investeren. Dit advies kan door de klant worden opgevolgd. De kwaliteit van een ESG-onderzoek is daarom van groot belang; een advies tot uitsluiting van belegging moet goed onderbouwd zijn, met steekhoudende argumenten en onweerlegbare feiten. Daarom begint ieder ESG-onderzoek bij de verzameling van zoveel mogelijk relevante informatie over het beleid en het gedrag van het bedrijf op alle criteria van de klant.
De bronnen zijn divers; ESG-analisten gebruiken professionele data van vooraanstaande onderzoeksbureaus (zoals Risk Metrics Group en Vigéo), informatie van het bedrijf zelf (jaarrapportages, website, e.d.), van non-gouvernementele organisaties, academische instellingen, duurzaamheidsinitiatieven en verschillende mediabronnen. In geval van twijfel met betrekking tot het ESG-beleid en de ESG-prestaties van bedrijven, benaderen de ESG-analisten deze bedrijven met specifieke onderzoeksvragen.
De ESG-analisten richten zich voor hun analyses niet zozeer op het selecteren en samenvoegen van de relevante stukken uit de beschikbare informatie van de diverse bronnen die zij gebruiken. De focus ligt veel meer op de interpretatie van deze informatie op basis van de criteria en de investeringsvisie van de klant en op een intensieve check op controverses en coherentie van beleid, maatregelen, resultaten, monitoring en rapportage tegen die achtergrond. Voordat een bedrijf van investering wordt uitgesloten, krijgt het bedrijf de gelegenheid om op de ten laste gelegde feiten te reageren. Slaagt het bedrijf er niet om deze feiten te weerleggen, dan wordt het bedrijf definitief uit het beleggingsuniversum van de klant verwijderd, totdat zich nieuwe feiten voordoen, die deze uitsluiting ongegrond maken.
-
3. Wat zijn de uitdagingen van ESG-onderzoek?
-
De kwaliteit van ESG-onderzoek is afhankelijk van de hoeveelheid en de kwaliteit van de beschikbare informatie over een bedrijf. Dit is niet bij ieder bedrijf, regio of sector hetzelfde. Aziatische bedrijven zijn vanwege culturele verschillen bijvoorbeeld nog niet zo transparant als Europese en Amerikaanse bedrijven over hun ESG-beleid en -prestaties.
Daarnaast zijn er bepaalde sectoren die erg beperkt rapporteren over hun beleid en initiatieven op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Een voorbeeld hiervan zijn wapenbedrijven, die niet altijd even transparant zijn over hun producten, handelspartners, en niet altijd even veel aandacht besteden aan sociaal beleid en milieubeleid. In dergelijke gevallen is het de kunst om via diverse bronnen en in contact met het bedrijf zoveel mogelijk informatie boven tafel te krijgen, waarop het beleggingsadvies richting de klant gebaseerd kan worden. Dit is niet altijd even makkelijk.
Een andere moeilijkheid is de interpretatie van de informatie op basis van de investeringsvisie van de klant. Deze vertaalslag is altijd in zekere mate subjectief; de beoordeling van het ESG-beleid en de ESG–prestaties op basis van de criteria van de klant is namelijk geen exacte wetenschap. Hij wordt altijd gebaseerd op de standaarden die gelden binnen de sector waarvan het bedrijf deel uitmaakt en de interpretatie van de criteria van de klant door de ESG-analist, gecombineerd met de standaarden van de ESG-analist zelf. Om deze subjectiviteit te minimaliseren, is er een controlemechanisme in het onderzoeksproces gebouwd; de bevindingen van iedere ESG-analist worden altijd door een andere ESG-analist geëvalueerd, voordat het advies aan de klant wordt voorgelegd.
-
4. Wat is het effect van ESG-onderzoek op het beleid van bedrijven op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen?
-
Naarmate meer investeerders eisen stellen aan bedrijven op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen, wordt de druk op bedrijven om ESG-beleid te implementeren en daarover te rapporteren verhoogd. Er is een duidelijke ontwikkeling waarneembaar in de mate waarin bedrijven rapporteren over hun ESG-beleid en -initiatieven.
Afgezien van de Aziatische markt, waar vanwege cultuurverschillen de aandacht van bedrijven voor maatschappelijk verantwoord ondernemen vanuit westers perspectief relatief laag is, zijn er in de Verenigde Staten en Europa bijna geen beursgenoteerde bedrijven meer die in hun verslaglegging geen aandacht besteden aan ESG-beleid en ESG–initiatieven. Mede door de eisen van investeerders op dit gebied is maatschappelijk verantwoord ondernemen bij Europese en Amerikaanse bedrijven common practice geworden. De kwaliteit van de rapportage en het geïmplementeerde beleid en de initiatieven van bedrijven kan onderling echter sterk verschillen.
-
5. Is uitsluiting van belegging de enige manier om bedrijven te stimuleren om hun duurzaamheidsbeleid en -prestaties te verbeteren?
-
Het uitsluiten van een bedrijf uit het beleggingsuniversum geldt als ultimum remedium, een laatste redmiddel. Met een bedrijf dat zich op het randje van uitsluiting begeeft, maar waarbij er zicht is op verbetering, kan een (constructieve) dialoog worden opgestart.
De doelstelling bij het voeren van zo’n dialoog met bedrijven is tweezijdig: bedrijven stimuleren om de principiële bezwaren weg te nemen door hun ESG-beleid en prestaties zodanig te verbeteren dat zij zich van de rand van uitsluiting verwijderen en daardoor het investeringsuniversum vergroten. Dit proces kan individueel door een investeerder worden gestart, of samen met andere belanghebbenden. Een gezamenlijke dialoog met andere partijen kan de effectiviteit van het proces verhogen. Een andere manier om invloed uit te oefenen op een bedrijf is het laten meewegen van sociale en milieufactoren en inzichten op het gebied van behoorlijk bestuur bij het stemmen op agenda-items en aandeelhoudersvoorstellen op de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van het bedrijf.
Aanbevolen links
Met informatie over de principes voor verantwoord investeren.
Informatie voor institutionele beleggers.
European Sustainable Investment Forum.